# MADDE 1035
Rehinli Malik Borcu Ödeme Hakkı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu düzenleme, Türk Ticaret Kanunu'ndaki rehin hukukuna ilişkin bir kuraldır. Özellikle bir borç ilişkisinde, borçlunun dışında kalan bir üçüncü kişinin kendi malını rehin göstermesi durumunda gündeme gelir. Madde diyor ki: Eğer borç vadesi gelmişse (muaccel olmuşsa) veya borçlu erken ödeme hakkına sahipse, rehinli malın sahibi de bu borcu ödeyerek malını rehinden kurtarabilir. Ayrıca malik, doğrudan para ödemek yerine parayı resmi bir yere tevdi ederek ya da alacaklıya karşı olan kendi alacağını takas etmek suretiyle de alacaklının hakkını tatmin edebilir. Bu sayede malik, borçlunun ödeme güçlüğüne rağmen malını satış veya hacizden kurtarabilir.

Buradaki en önemli nokta, malikin borçlu olmadığı hâlde, rehinli malın değerini korumak için alacaklıya ödeme yapabilmesidir. Yani malik, borçlunun yerine geçer ve alacaklıyı tatmin ederek rehin hakkının sona ermesini sağlar. Bu, bir tür halefiyet benzeri bir durumdur; malik ödedikten sonra alacaklının haklarına sahip olabilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Örneğin, bir limited şirket ortağı olan Ayşe Hanım, şirketinin banka kredisi için kendi dairesini ipotek ettirmiştir. Şirket borcunu ödeyemez hâle gelir ve banka alacağın muaccel olduğunu bildirir. Bu madde sayesinde Ayşe Hanım, şirketin borcunu bankaya ödeyerek dairesinin üzerindeki ipoteği kaldırtabilir. Ayrıca, bankanın Ayşe Hanım'dan alacağı varsa; örneğin Ayşe Hanım'ın bankada vadeli mevduat hesabı bulunuyorsa, takas yoluna giderek borcu kapatabilir. Ya da Ayşe Hanım, borç tutarını icra dairesine veya notere tevdi ederek de borçtan kurtulabilir. Bu işlemler, ticari sicil ve tapu işlemlerinde rehin şerhinin silinmesi için geçerli bir dayanak oluşturur. SicilAI olarak sıkça karşılaştığımız bu tür durumlarda, malikin ödemeyi yaptığını belgeleyerek rehin kaydını kaldırması gerekir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Borç henüz muaccel değilse ve borçlu da erken ödeme hakkına sahip değilse, malikin yapacağı ödeme geçersiz sayılabilir; bu nedenle öncelikle vade ve ödeme şartları kontrol edilmelidir.
• Tevdi işlemi usulüne uygun yapılmazsa, borç sona ermez; alacaklının rızası olmadan doğrudan kendisine ödeme denemesi de risklidir. Tevdi, genellikle mahkeme veznesine veya noter aracılığıyla yapılmalıdır.
• Takas hakkı kullanılırken alacakların takas edilebilir nitelikte olması ve takas beyanının alacaklıya ulaşması şarttır. Aksi hâlde takas hükümsüz olabilir.
• Malik ödemeyi yapmadan önce, alacak miktarını ve fer'ilerini (faiz, masraf) eksiksiz hesaplamalıdır; eksik ödeme, rehin hakkının devamına neden olur.