# MADDE 1065
Donatma İştirakinin Tescili ve Kayıt Şartları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Donatma iştiraki, birden fazla kişinin bir gemiyi birlikte işletmek veya gemiden ortak menfaat sağlamak amacıyla bir araya geldiği, adi şirket niteliğindeki bir ortaklık türüdür. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1065. maddesi, bu ortaklığın kuruluşundan itibaren 15 gün içinde hem ticaret siciline hem de gemi siciline tescil edilmesini zorunlu kılar. Tescil sırasında hangi bilgilerin kaydedileceği de madde metninde tek tek sayılmıştır. Bu sayede geminin maliki, işleteni ve yetkili temsilcileri aleniyet kazanır; üçüncü kişiler (yük sahipleri, bankalar, sigorta şirketleri vb.) muhatap olacakları kişileri net biçimde öğrenebilir. Madde, iştirakin iç yapısını değil, dış dünyaya karşı görünürlüğünü düzenler. Haklar açısından bakıldığında, tescil, ortakların sorumluluklarının ve yetkilerinin sınırlarını belirleyerek ticari güvenliği korur. Kanun koyucu burada "alelade bir iç kayıt" değil, kamu düzenini ilgilendiren bir sicil aleniyeti öngörmüştür.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Örnekle anlatalım: Üç ortak, bir kuru yük gemisini satın alarak donatma iştiraki kuruyor. Bu ortaklığın kurulmasını izleyen 15 gün içinde, ortakların tümünün imzalarını içeren bir başvuruyla ticaret sicili müdürlüğüne gidilir. Başvuruda; paydaş donatanların adları, yerleşim yerleri, vatandaşlıkları, iştirakin unvanı ve merkezi, iştirakin konusu, her ortağın gemi payının miktarı ve iştiraki temsile yetkili kişilerin ad-soyadları ile imza yetkisinin tek başına mı yoksa müştereken mi kullanılacağı beyan edilir. Bu bilgiler ticaret siciline kaydedildikten sonra, aynı bilgilerin gemi siciline de işlenmesi gerekir. Gemi sicilinde gemi bağlama limanı esas alınır; bu nedenle ticaret sicili ile gemi sicili müdürlüğü arasında koordinasyon sağlanmalıdır. Pratikte işletme, temsil yetkisi olan ortağın tek başına yük sözleşmesi imzalaması ve gemiyi bağlamasıyla yürür. Bankalar, gemi ipoteği veya finansman sağlarken sicil kayıtlarına bakar; bu nedenle tescil işlemleri geciktiğinde kredi süreçleri de aksar. SicilAI platformu, bu tür tescil başvurularında süre takibi ve gerekli belgelerin kontrolü için pratik bir rehber sunarak işletme sahiplerinin işini kolaylaştırır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• 15 günlük süreye uyulmaması: Donatma iştirakinin kuruluşundan itibaren 15 gün içinde tescil yapılmazsa, ortaklar idari para cezasıyla karşılaşabilir; ayrıca üçüncü kişilere karşı iştirakin varlığı ileri sürülemez.
• Eksik veya hatalı bilgi beyanı: Paydaşların vatandaşlık bilgileri, pay miktarları veya yerleşim yeri gibi unsurlarda yapılan yanlışlıklar, ileride ortaklığın iç hukukunda uyuşmazlık yaratır ve sicile güven ilkesini zedeler.
• Temsil yetkisinin açıkça belirlenmemesi: Maddeye göre temsilcilerin "yalnız başına mı yoksa birlikte mi" imza yetkisine sahip olduğu yazılmalıdır. Bu bilgi belirtilmezse, yapılan sözleşmelerin geçerliliği tartışmalı hale gelebilir.
• Ticaret sicili ve gemi sicili kayıtlarının uyumsuzluğu: Aynı bilgilerin her iki sicilde de tutarlı olması zorunludur. Özellikle pay oranları veya ortakların kimliği konusundaki çelişki, gemi üzerindeki rehin ve haciz işlemlerini olumsuz etkiler.
• Sonradan ortaya çıkan değişikliklerin tescil ettirilmemesi: Ortakların veya temsilcilerin değişmesi, pay devri ya da unvan değişikliği gibi durumlarda yeni bir tescil yapılması gerekir. Aksi hâlde eski kayıtlara dayanılarak iştirak adına işlem yapılabilir.