# MADDE 1069
Gemi Mudurunun Yetki Sinirlari Ve Kararlari

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, bir geminin birden fazla kişi tarafından ortaklaşa işletildiği donatma iştiraki (gemi ortaklığı) yapısında, işleri yürüten gemi müdürünün yetkilerini düzenler. Madde iki temel kural getirir:

• Olağanüstü işler için ortak kararı şart: Gemi müdürü, geminin olağan yönetimiyle ilgili günlük işleri tek başına yapabilir. Ancak geminin olağanüstü tamirleri (örneğin makine arızası, büyük bakım) ve kaptanın işe alınması ya da işten çıkarılması gibi kritik kararlar, donatma iştirakinin (ortaklar kurulunun) önceden karar almasını gerektirir. Müdür bu kararları tek başına veremez.
• Sınırlamalara uyma ve kararları uygulama yükümlülüğü: Gemi müdürü, ortakların yetkilerinin kapsamına koyduğu sınırlamalara uymak zorundadır. Ayrıca ortakların aldığı kararları aynen uygulamakla yükümlüdür; kararlara aykırı davranamaz, kendi inisiyatifiyle değiştiremez.

Yani madde, müdürü bir "vekilden" ziyade, ortakların talimatlarıyla bağlı bir yönetici konumuna getirir. Sıradan yönetim işlerinde serbest olsa da, önemli ve olağanüstü konularda imza yetkisi ortakların kararına bağlanmıştır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir donatma iştirakini düşünün: Üç ortak bir kuru yük gemisine sahip. Ortaklar, aralarından birini (veya dışarıdan birini) gemi müdürü olarak atadı. Bu müdür, yakıt alımı, liman işleri, mürettebatın günlük ihtiyaçları gibi işleri tek başına yürütebilir. Ancak geminin ana makinesi arızalandığında ve olağanüstü tamir gerektiğinde, müdür hemen tersaneye onay veremez; önce diğer ortakları toplayıp karar aldırmak zorundadır. Aynı şekilde, geminin kaptanını değiştirmek istediğinde tek başına işten çıkaramaz veya yeni kaptan işe alamaz; ortaklar kurulunun toplanıp bu konuda karar vermesi gerekir.

Ortaklar ayrıca müdürün yetkisini sınırlayabilir. Örneğin, "10.000 TL üzeri harcamaları bizim onayımız olmadan yapamazsın" kararı alabilirler. Bu durumda müdür, bu sınıra uymak zorundadır. Eğer ortaklar, "gemiyi şu bölgede çalıştır, o bölgeye gitme" diye karar almışsa, müdür buna aykırı davranamaz. Bu tür iç sınırlamalar, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı her zaman ileri sürülemez; ancak müdürün ortaklara karşı sorumluluğu doğar. Sicil uygulamalarında, müdürün yetkilerinin ticaret siciline tescil ve ilan edilmesi, üçüncü kişilerin bu sınırlamaları bilmesini sağlar. SicilAI olarak önerimiz, donatma iştiraki sözleşmesine müdürün yetki sınırlarını net yazmanız ve bu kararları noter onaylı tutanakla saklamanızdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Ortak kararı olmadan olağanüstü tamir yaptırılması: Gemi müdürü, ortakların onayı olmadan büyük bir tamir sözleşmesi imzalarsa, bu işlem donatma iştirakini bağlamayabilir. Müdür, yaptığı harcamayı ortaklardan isteyemez ve şahsen tazminle karşı karşıya kalabilir.
• Kaptan atama ve görevden almada usul hatası: Bu yetki mutlaka iştirak kararına bağlıdır. Müdürün tek başına yaptığı atama geçersiz sayılabilir; kaptana ödenen ücretler müdürün kendi malvarlığından istenebilir.
• Yetki sınırlamalarına aykırılık: Müdür, ortakların koyduğu sınırları aşarsa, yaptığı işlemler geçerli olsa bile ortaklara karşı sorumlu olur. Sözleşmede açıkça yazılmayan sınırlamalar ispat zorluğu yaratır, bu nedenle yazılı karar alınması kritiktir.
• Üçüncü kişilerin iyi niyeti: Tescil edilmemiş iç sınırlamalar, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Bu durumda ortaklık, müdürün yetkisini aşan işlemi üstlenmek zorunda kalabilir, sonra da müdüre rücu eder.
• Kararların uygulanmaması: Müdür, ortakların kararını bilerek uygulamazsa, güveni kötüye kullanma ve görevi ihmal söz konusu olabilir. Bu hem hukuki hem de cezai sorumluluk doğurabilir.