# MADDE 1076
Donatma İştirakinde Kar Zarar Dağıtımı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Donatma iştiraki, birden çok kişinin (paydaş donatanın) bir gemiyi ortaklaşa işletmek üzere bir araya gelmesidir. Madde 1076, bu iştirakin sonucunda elde edilen kazanç ile oluşan zararın nasıl paylaşılacağını belirler: Her paydaş donatan, gemideki payı oranında kara katılır ve zarara katlanır. Örneğin geminin %40'ına sahip olan kişi, takvim yılı sonunda hesaplanan kârın %40'ını alır; zarar varsa %40'ını üstlenir. Bu paylaşım, emek veya yönetim katkısına göre değil, doğrudan pay oranına göredir.

Maddenin ikinci fıkrası ise hesabın takvim yılı sonunda yapılacağını söyler. Yani kar veya zarar, yıl içinde anlık hesaplarla değil; 31 Aralık itibarıyla dönem sonucu belirlenerek dağıtılır. Bu yönüyle şirketlerin yıllık bilanço çıkarmasına benzer bir mantık taşır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Örneğin üç donatan bir yük gemisini iştirak hâlinde işletiyor. Paylar sırasıyla %50, %30 ve %20 olsun. Yıl sonunda geminin net karı 100.000 TL ise, paydaşlara sırasıyla 50.000, 30.000 ve 20.000 TL dağıtılır. Zarar hâlinde de aynı oranlarda sorumluluk doğar. Bu dağıtımın yapılabilmesi için öncelikle donatma iştiraki sözleşmesinin ve pay kayıtlarının düzenli tutulması gerekir. Sicil işlemlerinde, geminin pay durumu ticaret sicili veya gemi sicilinde izlenir. Sözleşmede aksi kararlaştırılmadıkça madde emredici şekilde uygulanır; paydaşlar farklı bir dağıtım oranı istiyorsa bunu açıkça sözleşmeye yazmalıdır.

Uygulamada donatma iştirakine ilişkin kararlar ve hesaplamalar için dönem sonu belgeleri, ortaklar kurulu tutanakları ve dağıtım listeleri hazırlanır. SicilAI platformu olarak özellikle küçük donatanların bu listeleri ve pay oranlarını dijital ortamda arşivlemesini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Kar veya zararın pay oranına göre değil de eşit veya farklı bir esasa göre dağıtılması, diğer paydaşlara karşı hukuki sorumluluk doğurur.
• Takvim yılı sonu beklenmeden ara dönemde yapılan dağıtımlar, maddenin ikinci fıkrasına aykırılık teşkil edebilir.
• Pay oranlarının sözleşmede veya sicil kayıtlarında güncel tutulmaması, hatalı dağıtıma ve ortaklık uyuşmazlıklarına yol açar.
• Zararın pay oranından fazla kısmının bir donatandan istenmesi veya kârın eksik ödenmesi hâlinde yargı süreci gündeme gelir.
• Donatma iştiraki sözleşmesinde farklı bir dağıtım kuralı varsa, maddenin uygulanmayacağı unutulmamalı; aksi takdirde paydaş iradesi yanlış yorumlanabilir.