# MADDE 108
Acente Yetki Aşımı ve İcazet Sorumluluğu Rehberi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 108, acente ile müvekkil (şirket veya işletme sahibi) arasındaki temsil ilişkisinde en kritik güvenlik kalkanlarından biridir. Acente, müvekkili adına sözleşme yaparken ya hiç yetkisi olmadığı hâlde hareket edebilir ya da verilen yetkinin sınırlarını aşabilir. Bu durumda müvekkil, sözleşmeyi haber alır almaz icazet verebilir; yani o işlemi sonradan onaylayarak kendi üzerine alabilir. İcazet verilirse sözleşme baştan itibaren müvekkili bağlar. Ancak müvekkil icazet vermezse, sözleşmenin tarafı ve sorumlusu acentenin kendisi olur. Bu düzenleme, şirket sahibini, acentenin tek başına ve sınır tanımadan iş yapmasından doğacak borçlara karşı korur.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir firmanın satış temsilcisi olan acente, müvekkilinin onayı olmadan bir müşteriye yüksek iskonto veya uzun vade vaat eden bir satış sözleşmesi imzaladığını düşünelim. Müvekkil bu sözleşmeyi öğrendiğinde iki seçeneğe sahiptir: Sözleşmeyi kârlı buluyorsa açıkça icazet verir; bulmuyorsa icazet vermeyerek acentenin bizzat sorumlu olmasını sağlar. Burada önemli olan, müvekkilin derhal ve net bir tavır takınmasıdır. Sessiz kalmak, ileride “zımnen icazet vermiş” yorumlarına yol açabilir. Sicil işlemlerinde ise acentelik ilişkisi ve temsil yetkisinin sınırları sözleşmede açıkça yazılmalı; yetki değişiklikleri ticaret siciline tescil edilip güncellenmelidir. SicilAI olarak, özellikle acentelik sözleşmelerinde yetki maddelerinin sicil kayıtlarıyla uyumlu olmasını ve her yetki değişikliğinde icazet sürecinin belgelendirilmesini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Acente sözleşmesinde yetki sınırları açıkça yazılmazsa, acentenin hangi işlemlerde aşkın yetki kullandığını ispat etmek zorlaşır.
• Müvekkil, sözleşmeyi haber aldığı hâlde icazet verip vermeyeceğini açıklamazsa, uzun süren belirsizlik zımni onay olarak yorumlanabilir.
• İcazet verilmeyen sözleşmede acentenin malvarlığı yetersizse, zarara uğrayan üçüncü kişinin alacağı tahsil edilemeyebilir.
• İcazet verirken kapsamı netleştirilmezse, yalnızca o sözleşme mi onaylandığı yoksa benzer işlemlerin tamamına onay verildiği tartışması çıkabilir.
• Sicilde yetkili görünen acente ile fiilen verilen yetki farklıysa, iyi niyetli üçüncü kişiler sicile güvenerek müvekkili sorumlu tutabilir.