# MADDE 1083
Donatma İştirakinden Çıkma Haklı Sebep Fesih
Resmi Kanun Metni
(1) Paydaş donatanlardan her biri, haklı bir sebebe dayanarak iştirakten çıkmasına izin verilmesini isteyebilir. İştirakten çıkmasına izin verilmeyen paydaş donatan, haklı sebeplere dayanarak mahkemeden iştirakin feshini isteyebilir.
(2) Dürüstlük kuralına göre paydaş donatanın iştirakte kalmasını ondan beklenilemeyecek derecede zorlaştıran olaylar haklı sebep sayılır. Sadece çıkmak isteyen paydaş donatanın şahsını ilgilendiren ve diğer paydaş donatanlardan hiçbiri için sözleşmeye aykırılık oluşturmayan olaylar, haklı sebep olarak kabul edilemez.
(3) Mahkeme haklı sebebi ispatlanmış görürse, davacının iştirak payına bilirkişilerce biçilecek olan değerin diğer paydaş donatanlar tarafından ödenip devralınması için onlara uygun bir süre verir. Her paydaş donatanın, davacı paydaş donatanın payını, kendi payı oranında devralmak hakkı vardır. Mahkemece verilen süre içinde davacı paydaş donatanın payı devralınmadığı takdirde, mahkeme iştirakin feshine karar verir.
(4) Bu madde hükümlerinin paydaş donatanlar aleyhine değiştirilmesi sonucunu doğuran sözleşme şartları geçersizdir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, donatma iştiraki (gemi ortaklığı) adı verilen ve birden fazla kişinin bir gemiyi işletmek üzere bir araya geldiği ortaklık düzenini ilgilendirir. Bir paydaş (ortak), haklı bir sebebe dayanarak bu ortaklıktan çıkmak istediğini beyan edebilir. Diğer ortaklar bu çıkışa izin vermezse, çıkmak isteyen ortak mahkemeden iştirakin feshini isteyebilir. Madde, haklı sebebin ne olduğunu da açıklar: Dürüstlük kuralı gereği, ortaktan bu iştirakte kalmasının beklenemeyeceği derecede zorlaştırıcı olaylar haklı sebep sayılır. Ancak yalnızca çıkmak isteyen ortağın kişisel durumundan kaynaklanan ve diğer ortaklar açısından sözleşmeye aykırılık oluşturmayan olaylar haklı sebep olarak kabul edilmez. Bu madde emredici niteliktedir; ortaklar aleyhine değişiklik getiren sözleşme hükümleri geçersizdir.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir gemi ortaklığında hissedar olduğunuzu düşünün. Ortağınız, aranızdaki anlaşmazlık nedeniyle ortaklıktan çıkmak istediğini söyledi. Eğer bu istek haklı bir sebebe dayanıyorsa (örneğin, ortaklığın yönetiminde sürekli olarak dürüstlük kuralına aykırı davranışlar sergileniyorsa) ve diğer ortaklar çıkışa izin vermezse, mahkeme devreye girer. Mahkeme haklı sebebi ispatlanmış görürse, davacı ortağın payına bilirkişilerce değer biçilir ve bu payın diğer ortaklar tarafından ödenerek devralınması için uygun bir süre verilir. Her ortak, davacının payını kendi payı oranında devralma hakkına sahiptir. Örneğin, %40 payınız varsa, davacının payının da %40'ını alma önceliğiniz vardır. Süre içinde pay devralınmazsa mahkeme iştirakin feshine karar verir ve ortaklık tasfiye sürecine girer. SicilAI olarak özellikle şirket sahiplerine ve esnafa tavsiyemiz: Ortaklık sözleşmelerinde bu maddenin aksine düzenleme yapılamayacağını unutmayın; çıkış prosedürlerini sözleşmeye eklemek isterken mutlaka bu emredici kuralı gözetin.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Sözleşmeye "ortak hiçbir sebeple çıkamaz" veya "çıkış hakkı kullanılamaz" şeklinde hüküm koymak geçersizdir; bu madde ortaklar aleyhine değiştirilemez.
- Kişisel çıkar çatışmaları, alacak-verecek meseleleri veya diğer ortakların kusuru bulunmayan şahsî rahatsızlıklar tek başına haklı sebep sayılmaz; dava açmadan önce haklı sebep unsurunu doğru değerlendirin.
- Mahkemece verilen süre içinde pay devralınmazsa iştirakin feshi kaçınılmaz olur; bu durum ortaklığın tüm varlığının tasfiyesine yol açabilir.
- Bilirkişi değerlemesine itiraz sürelerini kaçırmak, payınızı orantılı devralma hakkınızı kaybetmenize neden olabilir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.