# MADDE 1096
Gemi Jurnali Tutma Yukumlulugu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, ticari gemilerde "gemi jurnali" adı verilen resmi bir defterin tutulmasını zorunlu kılar. Gemi jurnali, bir geminin yolculuğu sırasında meydana gelen önemli olayların kronolojik olarak kaydedildiği hukuki bir belgedir. Kural olarak her gemide bulunması gereken bu defter, eşyanın veya safranın (balast suyu) yüklenmeye başlandığı andan itibaren, sefer sonuna kadar yaşanan belli başlı olayları içerir. Madde, defterin kim tarafından tutulacağını da açıkça düzenler: Jurnal, kaptanın gözetimi altında ikinci kaptan tarafından tutulur. İkinci kaptanın herhangi bir mazereti varsa, jurnali ya bizzat kaptan ya da kaptanın gözetiminde ve işin ehli olan bir gemi adamı tutabilir. Son fıkrada ise önemli bir istisna getirilir: Yalnızca bir liman içinde çalışan küçük gemiler bu tutma zorunluluğundan muaftır. Yani şehir hatları, iç koy servisi veya küçük yük taşımacılığı yapan tekneler jurnal tutmak zorunda değildir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Ticari hayatta bu maddenin pratik karşılığı şudur: Bir armatör veya gemi işletmecisi, filosunda çalışan her geminin jurnalini usulüne uygun tutmasını sağlamakla yükümlüdür. Örneğin, bir kuru yük gemisinin İstanbul'dan Mersin'e yaptığı seferde, yükleme sırasında fırtına çıkması veya limanda bir hasar meydana gelmesi gibi durumlar jurnale işlenmelidir. Bu kayıtlar; sigorta şirketleri, müşterek avarya hesaplamaları ve olası hukuki uyuşmazlıklarda en güçlü delil olarak kullanılır. Ayrıca, gemi ipoteği, gemi alım satımı veya sicil işlemlerinde jurnal defteri geminin düzenli işletildiğinin bir göstergesi olarak talep edilebilir. SicilAI olarak önerimiz, gemi sahiplerinin bu defterin dijital kopyalarını da saklamasıdır. Kaptan değişimlerinde jurnal teslim tutanağı düzenlenmeli, sayfa numaraları ve imzalar eksiksiz olmalıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Jurnal tutulmaması halinde idari para cezası: Gemi jurnali tutmayan kaptan ve işleten, bağlama limanı idaresi tarafından cezai yaptırımla karşı karşıya kalabilir.
• Eksik veya geç kayıt: Yolculuk anında yazılmayan olayların sonradan eklenmesi, jurnalın inandırıcılığını kaybetmesine ve hukuken geçersiz sayılmasına yol açar. Bu durum sigorta tazminat taleplerinin reddine neden olabilir.
• Yanlış kişinin jurnal tutması: İkinci kaptan mazeretliyken bu görevin ehil olmayan bir gemi adamına bırakılması, defterin resmi değerini zedeler.
• Sahipsiz defter riski: Sayfa numaraları koparılmış veya üzeri çizilmiş bir jurnal, mahkemede delil olarak kabul edilmez. Bu yüzden defterin muhafazası ve sayfa bütünlüğü korunmalıdır.
• Liman içi küçük gemi istisnasının yanlış yorumlanması: Bir gemi liman içinden çıkıp açık denize seyir yapıyorsa, "küçük gemi" istisnası artık geçerli olmaz; jurnal tutulması gerekir.