# MADDE 1097
Gemi Jurnali Kayıt ve İmza Zorunluluğu
Resmi Kanun Metni
(1) Gemi jurnaline, engel bulunmadıkça, aşağıdaki hususlar günü gününe yazılır:
a) Meteorolojik veriler, özellikle hava ve rüzgâr durumu.
b) Geminin izlediği rota ve aldığı yol.
c) Geminin bulunduğu enlem ve boylam dairesi.
d) Sintinelerdeki su yüksekliği.
e) İskandil edilen su derinliği.
f) Kılavuz alınması ve kılavuzun gemiye girdiği ve ayrıldığı saatler.
g) Gemi adamları arasındaki değişiklikler.
h) Gemi veya eşyanın uğradığı bütün kazalar ve bunların ayrıntılı açıklaması.
i) Gemide işlenen suçlar ve 25/4/2006 tarihli 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere, gemideki doğum ve ölüm olayları.
(2) Gemi jurnali kaptan ve ikinci kaptan tarafından imzalanır.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Madde 1097, Türk Ticaret Kanunu’nun deniz ticareti bölümünde yer alan ve gemide tutulması zorunlu olan gemi jurnalinin (günlük seyir defterinin) içeriğini ve imza düzenini belirler. Bu düzenleme, her gemi için âdeta bir “sağlık karnesi” niteliği taşıyan jurnalin güvenilirliğini esas alır. Maddeye göre, fiilî bir engel yoksa kaptan; hava ve rüzgâr durumu, rotada alınan yol, enlem‑boylam, sintine suyu, iskandil derinliği, kılavuz iniş‑biniş saatleri, mürettebat değişiklikleri, gemiye veya yüke gelen kazalar, suçlar, doğum ve ölüm olaylarını aynı gün kayda geçirmek zorundadır. Ölüm ve doğum kayıtlarının Nüfus Hizmetleri Kanunu’na (No. 5490) aykırı düşmeyecek şekilde tutulması şarttır. Buradaki “engel” kavramı; hastalık, ağır hava koşulları veya kazaya uğrama gibi olağanüstü hâllerdir. Günü gününe yazılmamış bir jurnal, ileride hukuki ispat gücünü büyük ölçüde yitirir. Her sayfa sonunda jurnal, kaptan ve ikinci kaptan tarafından birlikte imzalanır; dolayısıyla sorumluluk tek kişide değil, iki yetkili zabitte toplanır.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir gemi maliki veya işletmecisi için jurnal, “neden sonuç” ilişkisini kuran en somut belgedir. Örneğin sigorta şirketi, yükün hasarlandığını iddia ettiğinde ilk istediği kayıt jurnaldir. Maddenin uygulanabilmesi için geminin kaptanının talimatlı, zabitlerin de bu defteri günlük tutması gerekir. Hukuken “kayda geçirilmemiş bir olay yok gibidir” ilkesinden hareketle, ticari uyuşmazlıkta mahkemeye sunulacak jurnal; zamanında işlenmiş ve imzalanmış olmalıdır. Gemi sicili, bayrak devleti denetimleri ve liman devleti kontrollerinde de jurnal tutulması aranır. Söz konusu işlemlerde sistematik belge yönetimi kritik rol oynar; SicilAI tarafından hazırlanan rehberlerde de vurgulandığı gibi, jurnal kayıtlarının dijital arşivlerle desteklenmesi hem gemi sahibini hem kaptanı korur.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Kayıtların günü gününe değil toplu tutulması; kazalar ve hava koşulları açısından ispat şansını ortadan kaldırır.
- İkinci kaptanın imzasının eksik olması, jurnalin geçerliliğini tartışmalı hâle getirir.
- Sintine suyu veya iskandil derinliği gibi teknik verilerin atlanması, denetimlerde ve kaza incelemelerinde ciddi cezai risk doğurur.
- Ölüm‑doğum vakalarının nüfus mevzuatına bildirilmeden sadece jurnale yazılması, idari yaptırıma kapsamı oluşturur.
- Jurnalin silinti ve kazıntı içermesi, defterin mahkeme delili olma özelliğini zedeler.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.