# MADDE 1103
Kaptanın Bağlama Limanındaki Yetkisi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1103. maddesi, gemisi bağlama limanında (yani donatanın işletme merkezinin bulunduğu liman) iken kaptanın yaptığı hukuki işlemlerin donatanı kural olarak bağlamayacağını düzenler. Gemi seferdeyken kaptan, donatan adına sözleşme yapma, yük alma, yakıt tedarik etme gibi işlemlerde geniş bir temsil yetkisine sahiptir. Ancak gemi kendi limanına döndüğünde bu yetki sona erer; çünkü donatanın kendisi artık oradadır ve işleri bizzat yürütebilir. Kaptanın bu durumda yapacağı işlemler donatanı ancak iki istisnada bağlar: (1) kaptana ayrıca özel bir yetki verilmişse, (2) borç, başka bir özel borçlandırıcı sebepten (örneğin kaptanın kendi kusurundan doğan tazminat yükümlülüğü gibi) doğmuşsa. İkinci fıkra ise önemli bir istisnayı getirir: Kaptan, bağlama limanında dahi gemi adamı (mürettebat) işe alma konusunda yetkilidir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bu madde, gemi sahipleri (donatanlar) ile kaptanlar arasındaki yetki sınırlarını netleştirir. Örneğin, İstanbul'da faaliyet gösteren bir armatörün gemisi, İstanbul limanına yanaştığında kaptan, bu limanda donatan adına bir tedarikçiden 500.000 TL'lik boya ve malzeme sipariş ederse, bu sözleşme donatanı bağlamaz; tedarikçi bedelini donatandan isteyemez. Ancak donatan, kaptana noter onaylı bir vekaletname ile "bağlama limanında da yakıt ve malzeme alımına yetkilidir" şeklinde özel yetki verdiyse, bu işlem geçerlidir. Yine kaptan, bağlama limanında iken geminin hareket edebilmesi için zorunlu olarak mürettebat eksikliğini gidermek üzere gemi adamı tutabilir; bu işlem donatanı bağlar. Uygulamada, bağlama limanında yapılan işlemlerin donatan tarafından yazılı onayı sonradan alınırsa, işlem yine geçerli hale gelebilir. SicilAI olarak şirket sahiplerine önerimiz: kaptanlara verilecek yetkilerin kapsamını açıkça belirten, imzalı ve kaşeli bir talimatname veya vekaletname düzenleyerek olası uyuşmazlıkların önüne geçmeleridir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Bağlama limanında kaptanın imzaladığı sözleşmelerin, donatanın yazılı onayı olmadan geçersiz sayılması riski; bu nedenle tedarikçiler ve hizmet sağlayıcılar, donatanın yetki verdiğini doğrulamadan işlem yapmamalıdır.
• Kaptanın özel yetki almadan gemi adamı işe alması durumunda, işçilik alacaklarından donatanın sorumlu tutulabileceği unutulmamalı; ancak bu yetki yalnızca gemi adamı tutma ile sınırlıdır, ücret ve çalışma koşulları donatanın onayına bırakılmalıdır.
• Donatanlar, kaptanın bağlama limanında yaptığı işlemleri öğrendikten sonra makul süre içinde icazet vermez veya reddetmezse, zımnen kabul etmiş sayılabileceği yönünde yorum yapılabilir; bu belirsizliği ortadan kaldırmak için yazılı talimatlar netleştirilmelidir.
• Kaptanın, donatanı zarara uğratan işlemleri durumunda donatanın rücu hakkı saklıdır; ancak bu durumda dahi kaptanın kişisel sorumluluğu gündeme gelir, donatanın üçüncü kişilere karşı korunması için yetki sınırlarının sözleşmelerde açıkça yer alması gerekir.