# MADDE 1106
Kaptanın Temsil Yetkisi Sınırlandırması ve Donatan Sorumluluğu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, deniz ticaretinde kaptanın (gemi adamının) donatan adına yaptığı işlemlerdeki yetki sınırlarını ve bu sınırların üçüncü kişilere karşı etkisini düzenler. Kaptan, kanundan doğan temsil yetkisine sahiptir; yani gemi donatanı adına sözleşme yapabilir, malzeme alabilir veya acil durumlarda yükümlülük altına girebilir. Donatan, bu yetkiyi belirli konularda sınırlandırabilir. Ancak madde kritik bir güvence getirir: Donatan, kaptanın bu sınırlamalara uymadığını yalnızca sınırlamaları bilen kişilere karşı ileri sürebilir. Başka bir deyişle, sınırlamadan haberi olmayan iyi niyetli üçüncü kişiler, kaptanın yaptığı işlemin geçerli olduğunu kabul ederek donatanı bağlayabilir. Bu sayede ticari hayatta güven ve istikrar korunmuş olur.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Uygulamada bu madde en çok gemi donatanları ile tedarikçiler, acenteler ve liman işletmeleri arasındaki ilişkilerde gündeme gelir. Örneğin donatan, kaptanın yalnızca 100.000 TL’ye kadar harcama yapabileceğine dair bir iç talimat vermişse; kaptan bu limiti aşarak 250.000 TL’lik bir gemi yakıtı siparişi verdiğinde, donatan bu siparişi ödemekten kaçınmak isterse, yakıt tedarikçisinin bu limiti bildiğini kanıtlamak zorundadır. Tedarikçi sınırlamadan haberdar değilse, donatan siparişi kabul etmek ve bedeli ödemek durumunda kalır.

Sicil işlemleri açısından da önemli bir boyut vardır. Kaptanın yetkisine getirilen sınırlamalar, Türk Ticaret Sicili’ne tescil ve ilan edilirse, tescilin ilanından itibaren üçüncü kişilerin bu sınırlamayı bildiği karinesi oluşur. Bu nedenle donatanlar, sınırlayıcı yetki kararlarını noter onaylı bir karara bağlayıp ticaret siciline bildirmelidir. SicilAI olarak önerimiz, bu tür sınırlamaların gemi sicilinde ve ticaret sicilinde açıkça görünür hale getirilmesi, aksi takdirde ispat yükünün donatanda kalacağının unutulmamasıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Sınırlamaların yazılı ve imzalı bir talimatla yapılmaması, uyuşmazlıkta ispat imkânını ortadan kaldırır.
• Sınırlamanın ticaret siciline tescil ve ilan ettirilmemesi, iyi niyetli üçüncü kişilere karşı savunmayı geçersiz kılar.
• Kaptanın yetkisini aştığını bilen üçüncü kişiye rağmen işlemin noter veya resmî kanaldan yapılmaması, donatanı risk altına sokar.
• Donatan, kaptanın sınır dışı işlemini öğrendikten sonra zamanında itiraz etmezse veya işlemi zımnen onaylarsa, yetki sınırlamasını ileri sürme hakkını kaybedebilir.
• Maddenin kapsamı yalnızca üçüncü kişilerin iyi niyetiyle sınırlıdır; kötü niyetli işlemlerde madde koruma sağlamaz, bu durumda genel hükümlere göre tazminat talebi gündeme gelebilir.