# MADDE 111
Taşımada Hasar Gören Mallarda Acente Yetkileri

Resmi Kanun Metni

(1) Acente, müvekkili hesabına teslim aldığı eşyanın taşınma sırasında hasara uğradığına dair belirtiler varsa, müvekkilinin taşıyıcıya karşı dava hakkını teminat altına almak üzere, hasarı belirlettirmek ve gereken diğer önlemleri almak, eşyayı mümkün olduğu kadar korumak veya tamamen telef olması tehlikesi varsa, Türk Borçlar Kanununun 108 inci maddesi gereğince yetkili mahkemenin izniyle sattırmak ve gecikmeksizin durumu müvekkiline haber vermekle yükümlüdür. Aksi takdirde, ihmali yüzünden doğacak zararı tazmin eder.

(2) Satılmak üzere acenteye gönderilen mallar çabuk bozulacak cinsten ise veya değerini düşürecek değişikliklere uğrayacak nitelikteyse ve müvekkilden talimat almaya zaman uygun değilse veya müvekkil izin vermede gecikirse, acente yetkili mahkemenin izniyle Türk Borçlar Kanununun 108 inci maddesi gereğince eşyayı sattırmaya yetkili ve müvekkilin menfaatleri bunu gerektiriyorsa zorunludur.

Yasal ve Önemli Uyarı Bu sayfadaki mevzuat metinleri ve yapay zeka özetleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık veya resmi yönlendirme niteliği taşımaz. Ticaret Sicil süreçlerinizde olası eksiklikleri önceden tespit etmek için evraklarınızı SicilAI analiz motorunda kontrol edebilirsiniz; ancak nihai işlemlerinizde güncel mevzuatı ve profesyonel hukuki desteği esas almanız önerilir.

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 111, acentenin (temsilcinin) müvekkili adına teslim aldığı eşyanın taşıma sırasında hasarlandığını fark ettiği durumda devreye giren bir koruma mekanizmasıdır. Bu hüküm, bir acentenin yalnızca satış veya pazarlama yapmadığını, aynı zamanda müvekkilinin menfaatlerini gözetmekle yükümlü bir "bekçi" gibi davranması gerektiğini ortaya koyar.

Maddenin ilk fıkrasına göre acente; hasarı belgelendirmek, taşıyıcıya karşı açılacak dava için delilleri korumak, eşyayı mümkün olduğunca muhafaza etmek ve eşyanın tamamen telef olma tehlikesi varsa Türk Borçlar Kanunu'nun 108. maddesi uyarınca yetkili mahkeme kararıyla satış yaptırmakla yükümlüdür. Tüm bu işlemleri yaparken de gecikmeksizin müvekkilini bilgilendirmelidir. Acente bunları yapmazsa, ihmali yüzünden doğacak zararı tazmin etmek zorunda kalır.

İkinci fıkra ise acil durumlar içindir. Eğer mal çabuk bozulacak cinstense (örneğin gıda ürünü) veya değeri hızla düşecekse ve müvekkilden talimat beklemeye vakit yoksa veya müvekkil izin vermekte gecikirse, acente mahkeme izniyle satış yaptırmaya yetkilidir; müvekkil menfaati bunu gerektiriyorsa bu satışı yaptırmak zorunludur.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir örnek üzerinden düşünelim: Bir acente, müvekkili adına ithal edilen elektronik eşyanın konteynerini limanda teslim alır. Ürünlerin ambalajlarının yırtık ve cihazların su hasarlı olduğunu görür. Bu durumda acente, taşıyıcı firma yetkililerine hemen hasar tespit tutanağı düzenletmeli, fotoğraflarla kanıt toplamalı ve ürünleri satışa/kullanıma sunmadan ayrı bir depoda muhafaza etmelidir. Eğer ürünler gıda ise ve soğuk zincir kırılmışsa, mahkemeden satış izni alarak malları acilen tasfiye ettirmeli; aksi halde hem mal tamamen çürüyecek hem de taşıyıcıya rücu hakkı kaybolacaktır.

Acente, bu süreçte yalnızca fiziksel koruma değil, hukuki koruma da sağlamalıdır. Taşıyıcının sorumluluğu zamanaşımına uğramadan dava yoluna başvurulabilmesi için tüm yazışmaların ve tutanakların dosyalanması gerekir. Bu maddenin uygulanmasında, acentenin acentelik sözleşmesindeki yetki sınırlarını bilmesi ve gerektiğinde SicilAI üzerinden sözleşme ve ticari sicil kayıtlarını teyit etmesi, sorumluluklarını doğru yönetmesine yardımcı olur.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

Hasar tespitinin geciktirilmesi: Taşıyıcıya karşı dava hakkı, hasarın süresinde ve eksiksiz belgelenmemesi durumunda kaybolabilir; bu durumda acente doğan zararı bizzat tazmin eder.
Mahkeme izni olmadan mal satışı: Acente, TBK m.108'deki usulü izlemeden malı satarsa müvekkiline karşı yetkisiz işlem yapmış sayılır ve ağır tazminat yükümlülüğü doğar.
Müvekkile geç haber verilmesi: Hasar öğrenilir öğrenilmez müvekkil bilgilendirilmelidir; gecikme, alınabilecek alternatif önlemleri ortadan kaldırarak acentenin kusurunu artırır.
Bozulabilir mallarda talimat beklemek: Çabuk bozulan ürünlerde müvekkilden talimat beklemek için geçen sürede mal tamamen değer kaybedebilir; bu riski göze almak acentenin zarar sorumluluğunu doğurur.
Sigorta ve taşıma senetlerinin kontrol edilmemesi: Taşıma senedi ve sigorta poliçesindeki klozlar incelenmeden yapılan işlemler, tazminat talebinin reddine yol açabilir.

Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?

Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.

Yapay Zeka Motorunu Çalıştır

İşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.

Ticaret Sicil AI Asistanı