# MADDE 1110
Kaptan Donatan İlişkisinde Yetki ve Sorumluluklar
Resmi Kanun Metni
(1) Donatan tarafından sınırlandırılmış olmadıkça, kaptan ile donatan arasındaki ilişkilerde de kaptanın yetkilerinin kapsamı, 1103 ilâ 1105 inci maddelerde yer alan hükümlere tabidir.
(2) Kaptan; donatana geminin durumu, yolculuk sırasında meydana gelen olaylar, yaptığı sözleşmeler ve açılan davalar hakkında düzenli şekilde bilgi vermekle yükümlü olduğu gibi, şartlar elverdikçe bütün önemli işlerde, özellikle 1105 inci maddede yazılı durumlarda, yolculuğun değiştirilmesi veya kesilmesi gerektiğinde ve olağanüstü tamirler ile alımlarda donatandan talimat istemek zorundadır.
(3) Kaptan, elinde donatana ait yeterli miktarda para bulunsa bile, olağanüstü tamirleri ve alımları, ancak zorunluluk hâlinde yapabilir.
(4) Kaptan, geminin bağlama limanına dönüşünde veya her isteyişinde donatana hesap vermek zorundadır.
(5) Kaptan; taşıtandan, yükletenden ve gönderilenden ödül veya tazminat gibi her ne ad altında olursa olsun navlun dışında aldığı bütün paraları da donatanın hesabına alacak yazmak zorundadır.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, geminin sahibi (donatan) ile gemiyi yöneten kişi (kaptan) arasındaki iç ilişkiyi düzenler. Kaptan, üçüncü kişilere karşı gemiyi temsil etme yetkisine sahip olsa da; donatana karşı bu yetkisi sınırsız değildir. Maddeye göre kaptanın yetkilerinin kapsamı, aksi donatan tarafından açıkça sınırlandırılmadıkça, TTK'nın 1103 ilâ 1105. maddelerindeki kurallara tabidir. Bu, kaptanın olağan işlerde bağımsız hareket edebileceğini ancak olağanüstü durumlarda donatanın talimatını almak zorunda olduğunu gösterir.
Kaptanın en temel borçları şunlardır: Donatana geminin durumu, yolculukta yaşanan olaylar, yapılan sözleşmeler ve açılan davalar hakkında düzenli bilgi vermek; şartlar elverdiğince önemli işlerde talimat istemek; olağanüstü tamir ve alımları ancak zorunluluk halinde yapmak; geminin bağlama limanına dönüşünde veya donatanın istemesi halinde hesap vermek ve navlun dışında elde ettiği tüm paraları donatan hesabına kaydetmek.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Diyelim ki bir armatör, gemisini kaptana emanet etti. Kaptan, gemiyi limandan çıkardıktan sonra yolculuk sırasında motor arızası meydana geldi. Kaptan, bu arızayı olağanüstü bir tamir olarak değerlendirip doğrudan yaptıramaz. Önce donatanı arayıp talimat istemekle yükümlüdür. Ancak acil bir tehlike söz konusuysa, haberleşme imkânı yoksa veya gecikme telafisi mümkün olmayan bir zarara yol açacaksa, kaptanın kendi inisiyatifiyle tamir yaptırması zorunluluk hali olarak kabul edilebilir.
Bir başka senaryoda, kaptan yük boşaltma sırasında gönderilenden "hızlı boşaltma ücreti" veya benzeri bir ödeme alabilir. Bu para ne ad altında olursa olsun doğrudan donatanın hesabına yazılmalı, kaptanın cebine girmemelidir. Aksi durumda kaptan, donatana karşı güveni kötüye kullanma ve hesap vermeme nedeniyle hukuki sorumlulukla karşı karşıya kalır. SicilAI olarak bu tür iç ilişkilerin sözleşmeyle netleştirilmesinin, tarafların sonradan yaşayacağı uyuşmazlıkları azalttığını hatırlatmak isteriz.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Kaptanın, 1103 ilâ 1105. maddelerdeki yetki sınırlarını bilmeden hareket etmesi ve donatan adına geçersiz sözleşmeler yapması.
- Olağanüstü tamir ve alımlar için donatandan yazılı veya sözlü talimat alınmadan işlem yapılması, ardından masrafların donatana rücu edilememesi.
- Kaptanın navlun dışında aldığı paraları (bahşiş, tazminat, ceza bedeli vb.) kayıt dışı tutması veya kendi hesabına geçirmesi, bunun doğuracağı cezai ve hukuki sonuçların ihmal edilmesi.
- Hesap verme yükümlülüğünün süresinde yerine getirilmemesi nedeniyle donatanın zararların tespitinde gecikmesi ve zamanaşımı riskleriyle karşılaşması.
- Donatanın, kaptana verdiği talimatları ve sınırlamaları yazılı hale getirmemesi; bu durumun ispat açısından ciddi sorun yaratması.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.