# MADDE 1123
Gemi Kiralama Teslim Yükümlülüğü Şartları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 1123 – Gemiyi kiraya veren (donatan), kiralanan gemiyi sözleşmede kararlaştırılan tarihte ve yerde, denize elverişli ve sözleşmenin amacına uygun olarak kullanıma hazır bir şekilde kiracıya teslim etmek zorundadır. Buradaki "denize elverişlilik" kavramı, geminin güvenli bir sefer yapabilmesi için gerekli tüm teknik, fiziksel ve personel şartlarının sağlanmış olmasını ifade eder.

Günlük diliyle ifade etmek gerekirse: Bir gemiyi kiralayan kişi (örneğin bir nakliye şirketi veya yük sahibi), gemiyi tam zamanında ve tam donanımlı olarak almak ister. Geminin sözleşmede yazılı iş için elverişli olmaması (örneğin dökme yük taşınacaksa gemi ambar kapaklarının sızdırması) ya da kaptan ve mürettebatın eksiksiz bulunmaması durumunda, kiraya veren sözleşmeye aykırı davranmış sayılır. Bu madde, kiracının en temel kullanım hakkını güvence altına alan koruyucu bir hükümdür.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir düşünelim: İhracat yapan bir firma, ürünlerini Avrupa'ya taşımak için bir gemi kiralar. Sözleşmede geminin 10 Mart'ta İstanbul'da yükleme yapılmak üzere hazır olması kararlaştırılmıştır. Gemi tam vaktinde limana gelir; ancak geminin tartı aletleri arızalıdır ve vinçler çalışmamaktadır. Bu durumda gemi "sözleşmenin amacına uygun" şekilde teslim edilmiş sayılmaz. Kiracı, gemiyi teslim almaktan kaçınabilir; bu süredeki gecikmeden doğan zararlar (örneğin depolama masrafları, müşteriye ödenen cezalar) için kiraya verene karşı tazminat davası açabilir.

Ticari hayatta bu madde, kira sözleşmesinin kurulmasından çok teslim aşamasında yaşanan uyuşmazlıkların temel dayanağıdır. Gemi teslim edilirken mutlaka bir teslim tutanağı ve teknik rapor imzalanmalı, varsa eksiklikler tutanağa geçirilmelidir. Bu işlemler için SicilAI platformunda yer alan sözleşme ve rapor şablonları kullanılarak delil zinciri eksiksiz oluşturulabilir. Gemi siciline kayıtlı olup olmaması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; kanun tüm ticari gemi kiraları için bu korumayı öngörmektedir. Uluslararası tip sözleşmelerle (ör. Barecon) yapılan kiralamalarda da bu madde hükmü emredici bir alt sınır teşkil eder.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• İhtirazı kayıt konulmadan teslim alma: Kiracı, gemiyi herhangi bir çekince bildirmeden teslim alırsa, sonradan "denize elverişsizlik" veya "sözleşmeye aykırı teslim" iddiasında bulunması zorlaşır. Teslim anında mutlaka yazılı bir itiraz veya eksiklik listesi oluşturulmalıdır.
• Gecikmede ispat yükü: Kiracının, geminin geç teslim edilmesi nedeniyle uğradığı zararları ispatlaması gerekir. Navlun farkları, günlük piyasa kiraları ve bağlantılı sözleşmeler gibi belgeler düzenli olarak saklanmalıdır.
• Belirsiz sözleşme hükümleri: Teslim tarihi ve limanının açıkça yazılmadığı sözleşmelerde bu maddeye dayanmak oldukça güçtür. "Mart başı" gibi muğlak ifadelerden kesinlikle kaçınılmalı, net tarih ve coğrafi şartlar yazılmalıdır.
• Sürvey raporunun ihmal edilmesi: Teslimden önce bağımsız bir denetçiye (sürveyör) gemi incelettirilmemişse, geminin gerçekten denize elverişli olup olmadığı uzun sürecek bilirkişi incelemeleriyle ancak ortaya çıkabilir. Bu da hem zaman hem maliyet kaybına yol açar.