# MADDE 1124
Gemi Kiralama Tamir Giderleri Kira Bedeli

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, bir geminin kiralanması sırasında ortaya çıkan tamir, bakım ve parça değişimi giderlerinin hangi tarafa (kiraya veren mi, kiracı mı) ait olduğunu netleştirir. Üç temel kural koyar: Birincisi, geminin kendisindeki bir ayıp (mevcut bir arıza, gizli kusur veya yapısal sorun) nedeniyle yapılan tamirlerin ve değiştirilen parçaların masraflarını kiraya veren (gemi sahibi) karşılar. İkincisi, bu ayıp yüzünden gemi 24 saatten fazla kullanılamazsa, hareketsiz kalınan aşan sürenin kira bedeli ödenmez; kiracı peşin ödediyse bu tutar iade edilir. Üçüncüsü, geminin olağan bakımı, ilk fıkra kapsamına girmeyen diğer tamirler, parça değişimleri ve geminin işletilmesiyle ilgili yakıt, personel, liman gibi giderler kiracıya aittir. Kısaca: geminin kusurundan doğan arızaları mal sahibi, normal kullanımdan doğan bakımı ise kiracı üstlenir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket gemisini kiraya verdiğinde veya bir esnaf/şirket gemi kiraladığında bu madde uygulamada sıkça karşımıza çıkar. Örneğin, bir lojistik firması gemi kiralar ve geminin pervanesindeki gizli bir arıza nedeniyle 48 saat denizde kalakalır. Maddeye göre ilk 24 saat için kira ödenir, kalan 24 saatlik kısım için kira bedeli düşülür veya iade edilir. Ayrıca pervane tamir ücreti kiraya verenin yükümlülüğündedir. Öte yandan, pervanenin normal aşınması veya kumanya, yağlama gibi işletme masrafları kiracıya aittir. Sicil işlemlerinde ise gemi siciline kayıtlı bir geminin kira sözleşmesinde bu maddeye atıf yapılarak tarafların sorumluluk alanları netçe belirlenir; böylece uyuşmazlık halinde mahkemelerde delil olarak kullanılır. Bu ayrım, ticari sözleşmelerde bütçe planlaması yapan şirketler için kritiktir: kiracı, sözleşme imzalamadan önce geminin teknik durumunu ekspertiz raporuyla tespit ettirmeli; kiraya veren ise geminin ayıplarını gizlememek için kapsamlı bir teslim tutanağı hazırlamalıdır. SicilAI olarak, kira sözleşmelerinde bu maddenin açıkça düzenlenmesini ve tarafların haklarını bilmesini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Ayıbın mı yoksa normal aşınmanın mı söz konusu olduğu belgelenmelidir; aksi halde taraflar arasında ciddi uyuşmazlık çıkar. Gemi tesliminde ve iadesinde mutlaka fotoğraflı, imzalı tutanak düzenlenmelidir.
• Hareketsiz kalma süresinin 24 saati aşıp aşmadığı, doğru bir şekilde kayıt altına alınmalıdır. Gemi takip sistemi (AIS) çıktıları ve gemi jurnali delil olarak saklanmalıdır.
• Peşin ödenen kira bedelinin iadesinde, gecikme faizi ve döviz kuru farkı gibi konular sözleşmede düzenlenmediyse hesaplama ihtilaf yaratabilir.
• Tamir giderinin kapsamı konusunda "parça değişimi" sınırı tartışmalara yol açabilir; hangi parçaların ayıptan kaynaklandığı, ekspertiz raporuyla netleştirilmelidir.
• Kiracı, geminin işletilmesinden doğan yakıt, personel maaşı, liman ve sigorta giderlerini zamanında ödemezse, kiraya veren gemiyi hapsetme (gemiden çıkma) hakkını kullanabilir; bu nedenle ödeme planı sözleşmede açıkça yazılmalıdır.