# MADDE 1127
Gemi Kiralama Adam Çalıştırma Sorumluluğu

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında gemi kira sözleşmelerinde işçi (gemi adamı) çalıştırmanın sorumluluğunu düzenler. Maddeye göre, bir gemiyi kiralayan kişi (kiracı), o gemide çalışan tayfa, kaptan, mühendis vb. tüm gemi adamlarının ücret, sosyal güvenlik primi, fazla mesai, iş sağlığı ve güvenliği giderleri gibi çalıştırmadan doğan her türlü borç ve yükümlülükten tek başına sorumludur. Ancak kritik bir istisna vardır: Eğer kira sözleşmesi gemiyi “gemi adamlarıyla birlikte” kiracının emrine veriyorsa (yani donatılmış gemi kiralanmışsa), bu durumda kiraya veren (gemi sahibi) de devreye girer. Kiraya veren, kiracı ile birlikte ve müteselsilen (zincirleme olarak) sorumlu olur. Yani alacaklı olan gemi adamı veya kurum, borcun tamamını isterse kiracıdan isterse kiraya verenden tek başına talep edebilir. Bu, işçinin korunmasını artıran bir düzenlemedir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir armatör düşünün: Sahip olduğu gemiyi bir lojistik firmasına kiralamıştır. Sözleşmede geminin mürettebatıyla birlikte kiraya verileceği yazıyorsa, bu firmanın kaptanının maaşını ödememesi durumunda kaptan, doğrudan gemi sahibine başvurarak ödenmemiş maaşını isteyebilir. Gemi sahibi, ödemeyi yapmak zorundadır; ardından bu tutarı kiracıdan rücu ederek tahsil etmeye çalışır. Uygulamada sıkça karşılaşılan bir diğer durum ise gemi ipoteği veya hacizdir. Gemi adamlarının ücret alacakları gemi üzerinde imtiyazlı bir hak oluşturabilir. Bu nedenle kiraya verenler, sözleşme yaparken yalnızca “çıplak gemi kiralama” (bareboat) mı yoksa “mürettebatlı kiralama” mı yaptıklarına çok dikkat etmelidir. Sicil kayıtlarında ve noter sözleşmelerinde bu ayrımın doğru beyan edilmesi, ileride doğacak uyuşmazlıklarda belirleyici rol oynar. SicilAI olarak önerimiz: Kira sözleşmesinin bu maddeye uygun şekilde açık ve ayrıntılı yazılması, tarafların hangi sorumlulukları üstlendiğini netleştirmesi hem ticari barışı hem de hukuki süreçleri kolaylaştırır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Sözleşme tipini yanlış kurgulamak: “Gemi adamlarıyla birlikte” teslim edilen bir gemide, sözleşmede aksi yazsa bile kiraya verenin müteselsil sorumluluğu doğabilir. Bu nedenle sözleşme metni her iki tarafça da dikkatle incelenmeli.
• Ücret ve SGK primlerinin takibini ihmal etmek: Kiracı, gemi adamlarının maaşlarını ödediğini düşünse bile primlerin yatırılmadığı ortaya çıkabilir. Kiraya veren, prim borçları nedeniyle idari para cezası ve haciz şokuyla karşılaşabilir.
• Müteselsil sorumluluğu küçümsemek: Alacaklı taraf (gemi adamı, SGK, İş-Kur) borcun tamamını kiraya verenden tahsil edebilir. Kiraya verenin kiracıya rücu hakkı olsa da tahsilat süreci uzun ve masraflıdır.
• Gemi üzerindeki imtiyaz hakkını göz ardı etmek: Gemi adamı alacakları gemi üzerinde imtiyazlı alacak olarak kabul edilir. Bu durum, geminin satışında veya ipoteğin paraya çevrilmesinde sıralamayı değiştirir ve gemi alacaklılarını zor durumda bırakabilir.