# MADDE 1151
Güvertede Taşıma Kuralları ve Taşıyanın Sorumluluğu

Resmi Kanun Metni

(1) Taşıyan, eşyayı güvertede taşıyamaz ve küpeşteye asamaz.

(2) Taşıyan, eşyayı ancak yükleten ile arasındaki anlaşmaya veya ticari teamüle uygunsa ya da mevzuat gereği zorunluysa güvertede taşıyabilir.

(3) Taşıyan, eşyanın güvertede taşınması veya taşınabileceği hususunda yükleten ile anlaştığı takdirde denizde taşıma senedine bu yolda yazılı bir kaydı düşmesi gerekir. Böyle bir kaydın düşülmemesi hâlinde, güvertede taşıma hususunda bir anlaşmanın varlığını ispat yükü taşıyana aittir; şu kadar ki, taşıyan, denizde taşıma senedini iyiniyetle iktisap eden gönderilen dâhil üçüncü kişilere karşı böyle bir anlaşmayı ileri sürmek hakkına sahip değildir.

(4) Eşyanın güvertede taşınmış olması birinci veya ikinci fıkraya aykırı ise, taşıyan, güvertede taşımadan ileri gelen zıya, hasar veya geç teslimden 1178 ve 1179 uncu maddelere göre sorumlu olur. Taşıyanın sorumluluğunun sınırları hakkında, yerine göre, 1186 veya 1187 nci maddeler uygulanır.

(5) Eşyanın ambarda taşınması hakkındaki açık anlaşmaya aykırı olarak güvertede taşınması, taşıyanın, 1187 nci madde anlamında bir fiili veya ihmali sayılır.

Yasal ve Önemli Uyarı Bu sayfadaki mevzuat metinleri ve yapay zeka özetleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık veya resmi yönlendirme niteliği taşımaz. Ticaret Sicil süreçlerinizde olası eksiklikleri önceden tespit etmek için evraklarınızı SicilAI analiz motorunda kontrol edebilirsiniz; ancak nihai işlemlerinizde güncel mevzuatı ve profesyonel hukuki desteği esas almanız önerilir.

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1151. maddesi, deniz taşımacılığında "güverte taşıması"nı (deck cargo) düzenler. Temel kural şudur: Taşıyan (gemici, armatör veya taşıma işletmecisi), eşyayı güvertede taşıyamaz ve küpeşteye asamaz. Eşya, kural olarak ambarda (geminin kapalı yük bölümünde) taşınmalıdır. Güvertede taşıma ancak üç istisnai durumda mümkündür: (1) yükleten ile taşıyan arasında bu yönde açık bir anlaşma yapılması, (2) ticari teamülün (örneğin konteyner taşımacılığında üst üste istiflemenin) buna izin vermesi, (3) mevzuatın bunu zorunlu kılması (tehlikeli madde taşıma kuralları gibi).

Maddenin özü şudur: Taşıyan, güvertede taşıma konusunda yükletenle anlaşmışsa bile bunu denizde taşıma senedine (konşimentoya) yazılı olarak kaydetmek zorundadır. Kayıt düşülmezse, güvertede taşıma anlaşmasının varlığını ispat yükü taşıyana aittir. Daha da önemlisi, taşıyan bu anlaşmayı, konşimentoyu iyiniyetle devralan gönderilen (alıcı) gibi üçüncü kişilere karşı ileri süremez. Yani alıcı, "ben bunu bilmiyordum, eşyamın güvertede taşınacağını hiç kabul etmedim" diyerek taşıyanı sorumlu tutabilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi olarak düşünün: İhracat ettiğiniz tekstil ürünlerini konteynerle gönderiyorsunuz. Taşıyan, konteynerleri güverteye istifliyor ancak konşimentoya "güvertede taşınacaktır" kaydı düşürmüyor. Yolda fırtına çıkıyor ve konteyner denize düşüyor. Bu durumda taşıyan, sizinle güverte taşıması için anlaştığını iddia etse bile, sözleşme kaydı konşimentoda yer almadığından bu iddiasını size karşı ileri süremez. Aynı şekilde, siz konşimentoyu banka aracılığıyla devralan bir alıcı olsanız da bu kural geçerlidir.

Eşyanın güvertede taşınması maddenin birinci veya ikinci fıkrasına aykırıysa (yani anlaşma yok, teamül yok veya mevzuat zorunluluğu yokken güvertede taşınmışsa), taşıyan; zıya, hasar veya geç teslimden doğan zararlardan 1178 ve 1179. maddelere göre sorumlu olur. Sorumluluk sınırları bakımından ise 1186 veya 1187. maddeler uygulanır. Özellikle beşinci fıkra kritiktir: Taraflar eşyanın ambarda taşınacağını açıkça kararlaştırmışken taşıyanın eşyayı güvertede taşıması, taşıyanın bilerek işlenmiş bir fiili veya ihmali sayılır. Bu, taşıyanın sorumluluk sınırlamasından yararlanamaması anlamına gelir — yani zararın tamamından sınırsız şekilde sorumlu tutulabilir. SicilAI olarak şirketlere tavsiyemiz, taşıma sözleşmesi imzalamadan önce konşimento taslağını mutlaka uzman bir gözle inceletmeleri ve güverte taşımasına ilişkin kayıtların açıkça yer alıp almadığını doğrulamalarıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

Konşimentoya kayıt düşülmemesi: Güvertede taşıma anlaşması yapılsa bile bu kaydın taşıma senedine işlenmemesi hâlinde, taşıyan anlaşmayı üçüncü kişilere karşı ileri süremez ve tazminat riskiyle karşı karşıya kalır.
İspat yükü hatası: Kayıt bulunmadığında ispat yükü taşıyandadır; taşıyan, anlaşmanın varlığını yazılı delillerle kanıtlayamazsa zararı tazmin etmek zorunda kalır.
Sorumluluk sınırının kalkması: Eşyanın ambarda taşınacağı açıkça kararlaştırıldığı hâlde güvertede taşıma yapılırsa, taşıyanın fiili 1187. madde anlamında "kast" sayılır ve taşıyan, sınırlı sorumluluktan yararlanamaz — zararın tamamını ödemek durumunda kalabilir.
Sigorta uyumsuzluğu: Güvertede taşınan eşya, standart emtia sigortası poliçeleriyle çoğu zaman teminat altına alınmaz; sigortacı, konşimentoda "güvertede taşıma" kaydını gördüğünde teminatı daraltabilir veya prim artışı talep edebilir.
Teamül iddiasının kötüye kullanılması: Taşıyanlar "ticari teamül" gerekçesiyle keyfi olarak güvertede taşıma yapabilmektedir; oysa teamülün varlığı, ilgili ticaret hattında yerleşik ve bilinen bir uygulamaya dayanmalıdır. Bu savunmanın geçerliliği her somut olayda ayrıca değerlendirilir.

Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?

Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.

Yapay Zeka Motorunu Çalıştır

İşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.

Ticaret Sicil AI Asistanı