# MADDE 1159
Taşıyanın Fesih ve Bekleme Hakları
Resmi Kanun Metni
(1) Yükleme süresi ve kararlaştırılmışsa sürastarya süresi bittiği hâlde yükleme henüz başlamamışsa taşıyan;
a) Sözleşmeyi feshedilmiş sayabilir veya
b) Yüklemenin yapılması için beklemeye devam edebilir.
(2) Taşıyanın, sözleşmenin feshedildiğini kabul edip 1158 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca tazminat isteyebilmesi için beklemekle yükümlü olduğu süre dolduğunda, taşıtana faks mesajı, elektronik mektup veya benzeri teknik araçlarla da mümkün olmak üzere, yazılı bildirimde bulunması zorunludur.
(3) Taşıyan, yüklemenin yapılmasını beklemeye devam ederse, bu fazla bekleme sebebiyle uğradığı zararın tamamını taşıtandan isteyebilir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Madde 1159, deniz yoluyla eşya taşıma sözleşmelerinde “taşıyan” ile “taşıtan” arasındaki kritik bir uyuşmazlık anını düzenler. Diyelim ki bir gemi, yükleme süresi ve sürastarya (ekstra bekleme) süresi dolmasına rağmen yükleme için beklemektedir; ancak taşıtan hâlâ malı teslim etmemiştir. Bu durumda taşıyanın iki hakkı vardır: a) Sözleşmeyi feshedilmiş sayabilir; b) Yüklemenin yapılması için beklemeye devam edebilir. Bu seçim, taşıyanın ticarî geleceğini doğrudan etkiler. Kanun, taşıyanın hak kaybına uğramaması için, fesih iradesini yazılı bildirimle taşıtana ulaştırmasını şart koşar. Aksi takdirde tazminat talep etme hakkı zedelenebilir. Taşıyan beklemeye devam ederse, bu fazla bekleme süresi boyunca uğradığı zararın tamamını taşıtandan isteyebilir.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir ihracatçı düşünün: Limanda konteynerlerini gemiye yükleyeceği tarihi kaçırmıştır. Gemi sahibi (taşıyan), sözleşmedeki süre ve ardından öngörülen sürastarya süresi dolduğu halde yüklemenin başlamadığını görür. Taşıyan bu noktada iki yoldan birini seçmek zorundadır:
Fesih yolunu seçerse: Gemisini başka bir işe yönlendirir ve uğradığı zararı taşıtandan talep edebilir. Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için bekleme süresinin dolduğu anda taşıtana faks, e-posta veya benzeri teknik araçla yazılı bildirim göndermelidir.
Bekleme yolunu seçerse: Yükleme başlayana kadar gemisini demirde tutar; ancak bu ekstra süre için uğradığı zararın tamamını taşıtana fatura edebilir. Ticarî hayatta bu kararın hangi yönde verildiği, varsa tahkim veya mahkeme süreçlerinde ispat açısından büyük önem taşır. SicilAI olarak, bu tür sözleşme sürelerinin dijital ortamda kaydedilmesi ve bildirimlerin belgelenmesi gerektiğini özellikle vurguluyoruz.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Fesih iradesinin süresi içinde yazılı bildirimle taşıtana ulaştırılmaması, tazminat hakkının sorgulanmasına yol açar.
- Yükleme süresi ve sürastarya süresinin bitiş anının doğru hesaplanmaması, haksız fesih veya haksız tazminat talebi doğurabilir.
- Elektronik bildirimlerde (e-posta, faks) gönderim ve iletim kanıtının saklanmaması ispat yükünü zorlaştırır.
- Beklemeye devam edilirken oluşan zararların belgelendirilmemesi, “tam zarar” talebinin kabul görmesini engelleyebilir.
- Sözleşmede fesih veya bekleme tercihine ilişkin açık bir hüküm bulunmaması, taraflar arasında uygulama farklılıklarına sebep olur.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.