# MADDE 120
Müvekkilin Acente Karşısında Yükümlülükleri

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 120. maddesi, acentelik ilişkisinde müvekkilin (iş sahibinin) acenteye karşı borçlarını düzenler. Önceki maddede acentenin yükümlülükleri sayılmıştı; bu madde ise işin simetrik tarafını kurar: Müvekkil de yalnızca yetki veren pasif bir taraf değildir. Müvekkil, mallarla ilgili belgeleri (irsaliye, fatura, uygunluk belgesi gibi) zamanında acenteye vermek zorundadır. Ayrıca acentelik sözleşmesinin yürütülmesi için gerekli tüm bilgileri, özellikle iş hacminin acentenin normal beklentisine göre ciddi oranda düşük olabileceğini acenteye bildirmesi gerekir. Bunun yanında acentenin kurduğu işleri kabul edip etmediğini veya neden yerine getirilmediğini makul bir sürede acenteye bildirmeli ve hak edilen ücreti (komisyonu) ödemelidir. Ödemenin gecikmesi halinde ise avans, ücret ve olağanüstü giderler için TTK m.20'ye göre faiz işletilir. Maddenin ikinci fıkrası çok önemlidir: Bu maddede yazan yükümlülüklerin aksini kararlaştıran sözleşme hükümleri, acentenin aleyhine olduğu ölçüde geçersizdir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir üretici firma düşünün: Ürünlerini yurt dışında bir acente aracılığıyla satmaktadır. Acente, müşteri bulup sipariş topladığında müvekkil üretimi yetiştiremeyeceğini biliyorsa, bu durumu acenteye baştan bildirmelidir. Aksi hâlde acente, iş hacmi beklentisine göre eleman alacak, pazar yaratmak için harcama yapacak ve bu durumdan zarar görecektir. Sözleşme süreci boyunca müvekkil, gönderdiği her belgenin birer kopyasını saklamalı, acentenin ilettiği siparişlere sessiz kalmak yerine yazılı ve süresi içinde cevap vermelidir. Acentenin komisyon hesabı doğru yapılmalı ve ödeme gününde gerçekleştirilmelidir. Sicil ve ticaret odası işlemlerinde bu madde doğrudan bir tescil konusu olmasa da, sözleşme ihtilaflarında ve acentenin dava açmasında dayanak olarak kullanılır; bu nedenle sözleşmenizde bu unsurlara yer verdiğinizden emin olmalısınız.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Mallarla ilgili belgelerin geç veya eksik verilmesi: Acentenin müşteriye teslimatı gecikir, müvekkil ağır tazminatla karşı karşıya kalabilir.
• İş hacmindeki düşüşün bildirilmemesi: Acente, beklediği hacim için yatırım yapmışsa müvekkilin kusurundan dolayı kar kaybı ve masraf tazmini isteyebilir.
• Acentenin yaptığı işlere süresinde cevap verilmemesi: Sessiz kalınması bazı durumlarda işin kabul edildiği anlamına gelecek şekilde yorumlanabilir.
• Ücret ödemesinin geciktirilmesi: Komisyonun geç ödenmesi hâlinde TTK m.20 kapsamında temerrüt faizi işler ve hesaplar kabarır.
• Sözleşmeye "acentenin ücret istemeyeceği" gibi tek taraflı kayıtlar koymak: Bu maddeye aykırı hükümler, acentenin aleyhine olduğu ölçüde mahkemede geçersiz sayılır; bu nedenle sözleşmenizi hazırlarken SicilAI üzerinden güncel mevzuatı denetlemeniz riskleri azaltacaktır.