# MADDE 123
Acente Rekabet Yasağı Şartları ve Tazminatı
Resmi Kanun Metni
(1) Acentenin, işletmesine ilişkin faaliyetlerini, sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonrası için sınırlandıran anlaşmanın yazılı şekilde yapılması ve anlaşma hükümlerini içeren ve müvekkil tarafından imzalanmış bulunan bir belgenin acenteye verilmesi gerekir. Anlaşma en çok, ilişkinin bitiminden itibaren iki yıllık süre için yapılabilir ve yalnızca acenteye bırakılmış olan bölgeye veya müşteri çevresine ve kurulmasına aracılık ettiği sözleşmelerin taalluk ettiği konulara ilişkin olabilir. Müvekkilin, rekabet sınırlaması dolayısıyla, acenteye uygun bir tazminat ödemesi şarttır.
(2) Müvekkil, sözleşme ilişkisinin sona ermesine kadar, rekabet sınırlamasının uygulanmasından yazılı olarak vazgeçebilir. Bu hâlde müvekkil, vazgeçme beyanından itibaren altı ayın geçmesiyle tazminat ödeme borcundan kurtulur.
(3) Taraflardan biri, diğer tarafın kusurlu davranışı nedeniyle haklı sebeplerle sözleşme ilişkisini feshederse, fesihten itibaren bir ay içinde rekabet sözleşmesiyle bağlı olmadığını diğer tarafa yazılı olarak bildirebilir.
(4) Bu maddeye aykırı şartlar, acentenin aleyhine olduğu ölçüde geçersizdir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, bir acente ile müvekkil (temsil edilen işletme) arasındaki sözleşme ilişkisi sona erdikten sonra acentenin iş yapmasını kısıtlayan “rekabet yasağı” anlaşmalarını düzenler. Kısaca şunu söyler: Bir acentenin işine son verildikten sonra, o acentenin aynı bölgede veya aynı müşterilerle benzer işler yapmasını engelleyen bir anlaşma ancak belirli şartlarla geçerlidir. Bu şartlar şunlardır: anlaşmanın yazılı yapılması, müvekkil tarafından imzalanmış bir belgenin acenteye verilmesi, sürenin sözleşme bitiminden itibaren en fazla 2 yıl olması ve kapsamın yalnızca acentenin bırakıldığı bölge veya müşteri çevresiyle sınırlı olması. Ayrıca bu rekabet sınırlamasına karşılık müvekkilin acenteye uygun bir tazminat ödemesi şarttır. Müvekkil, sözleşme bitmeden yazılı olarak bu yasaktan vazgeçerse, vazgeçme tarihinden 6 ay sonra tazminat borcundan kurtulur.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Örneğin bir ilaç firmasının bölge mümessili olarak çalışan acente düşünelim. Sözleşme feshedildiğinde firma, acentenin aynı bölgede rakip bir ilaç firmasıyla çalışmasını istemiyorsa, bunu ancak belirli süre (2 yıl) ve belirli bölge/müşteri grubuyla sınırlayabilir; üstelik bu kısıtlama karşılığında acenteye tazminat ödemek zorundadır. Acente sözleşmesi feshedilirken bu rekabet şartını içeren, yazılı ve müvekkil imzalı bir belge acenteye verilmelidir. Eğer acente haksız yere kovulduysa veya haklı bir sebeple kendisi ayrıldıysa, fesihten itibaren 1 ay içinde yazılı olarak rekabet yasağıyla bağlı olmadığını bildirebilir. Bu madde uygulamada dağıtım ve bayilik sözleşmelerinin sona ermesinde sıklıkla karşınıza çıkar; sözleşmenizde aksi yönde hüküm olsa bile bu madde acentenin aleyhine olduğu ölçüde geçersizdir.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Sözlü yapılan veya yazılı olmayan rekabet yasağı anlaşmaları geçersizdir; bu nedenle tüm şartların müvekkil imzasını taşıyan yazılı bir belgeye dökülmesi zorunludur.
- 2 yıldan uzun süreli rekabet yasakları tamamen geçersiz olmasa da, yalnızca aşan kısım geçersiz sayılır; ancak bu durumda bile tazminat ödeme yükümlülüğü ortadan kalkmaz.
- Müvekkil, tazminat ödememek için rekabet yasağından vazgeçtiyse bunu mutlaka yazılı yapmalı ve 6 aylık süreyi hesaba katmalıdır; sözlü vazgeçme hukuken sonuç doğurmaz.
- Fesih sonrası acente, haklı sebeple kendisi ayrılmış olsa dahi 1 aylık süre içinde yazılı bildirimde bulunmazsa rekabet yasağına bağlı kalır; bu süre hak düşürücü niteliktedir.
- Sözleşmeye eklenen rekabet şartı açıkça belirtilmez ve acentenin bırakıldığı bölge veya müşteri çevresi tanımlanmazsa, uygulamada ihtilaf çıkar ve mahkeme şartı dar yorumlar. Bu nedenle kapsamın net olarak çizilmesi ve mevzuata uygun bir tazminat hükmünün eklenmesi kritik önem taşır. SicilAI olarak önerimiz, sözleşme taslağınızı bir hukuk danışmanına inceletmenizdir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.