# MADDE 1235
Konişmento Birden Çok Nüsha Teslim Hakkı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, deniz ticareti hukukunda "konişmento" adı verilen taşıma senedinin birden fazla nüsha hâlinde düzenlenmesi durumunda ortaya çıkacak uyuşmazlıkları çözer. Konişmento; malın taşınmak üzere gemiye teslim alındığını gösteren, eşyayı teslim alma hakkı sağlayan kıymetli bir evraktır. Emre yazılı konişmento, ciro yoluyla devredilebilir.

Birinci fıkra: Eğer konişmento birden çok nüsha hâlinde düzenlenmişse ve bu nüshalardan birini elinde bulunduran kişi (hamil), henüz kendisi malı teslim isteminde bulunmadan önce başka bir nüshaya dayanarak kaptan eşyayı bir başkasına teslim etmişse; ilk hamil, bu eşyayı teslim alan kişiye karşı hak iddia edemez. Yani aynı mal için iki ayrı nüsha ile iki farklı kişi ortaya çıkarsa, kaptan eşyayı ilk teslim ettiği kişiye karşı sorumluluktan kurtulur ve diğer hamilin hakkı, teslim almış kişiye karşı ileri sürülemez.

İkinci fıkra: Kaptan eşyayı henüz teslim etmeden birden çok nüsha hamili ona başvurursa ve eşya üzerinde birbirine zıt haklar ileri sürerse, öncelik kuralı işler. Eşyayı teslim almaya yetkili kılacak şekilde ilk önce ciro ve teslim edilmiş olan nüshanin hamili diğerlerine tercih edilir. Ciro edilip başka bir yere gönderilen nüsha varsa, gönderme tarihi, konişmento hamiline teslim tarihi sayılır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi düşünün: İthalatçı firma, malını deniz yoluyla getirtti. Banka aracılığıyla ödeme yapılacağı için konişmentonun bir nüshası bankaya, bir nüshası da acenteye gönderilmiş olabilir. Mal gemiden tahliye edilirken kaptan, kendisine ilk başvuran nüsha hamiline malı teslim ederse, diğer nüsha hamili sonradan gelip "mal benim" diyemez. Bu durum özellikle akreditifli ödemelerde ve banka teminatlı işlemlerde sıkça yaşanır.

İkinci fıkradaki "ortak ciranta" ifadesi, konişmentoyu birden çok kez farklı kişilere ciro eden kişiyi anlatır. Bu kişi aynı malı iki farklı alıcıya satmışsa, hangi nüshayı önce ciro edip teslim ettiyse, o alıcı haklıdır. Ticari hayatta bu, aynı zamanda ciro zincirinin doğru ve tarih sıralı tutulmasının ne kadar kritik olduğunu gösterir. SicilAI olarak özellikle vurguluyoruz: Konişmento nüshalarının takibi ve teslim sırası, ticari uyuşmazlıklarda belirleyicidir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Nüsha kontrolünün yapılmaması: Kaptan veya acente, malı teslim etmeden önce ibraz edilen nüshanın gerçekten ilk ciro edilen nüsha olup olmadığını doğrulamazsa, yanlış kişiye teslimat yapılabilir ve tazminat riski doğar.
• Ciro tarihlerinin kayıt altına alınmaması: İkinci fıkradaki "önce ciro" kuralı uygulanırken tarih ispat edilemezse, kimin haklı olduğu belirlenemez. Tüm ciro ve teslim işlemlerinin yazılı ve belgeli olması şarttır.
• Birden fazla nüshanın farklı kişilere devredilmesi: Aynı mal için farklı kişilere ciro yapılması, dolandırıcılık riskini artırır. Bu nedenle alıcılar, konişmentonun tüm nüshalarını ele geçirmeden ödemeye yanaşmamalıdır.
• Kaptanın teslim anında tüm nüshaları toplamaması: Kaptan eşyayı teslim ederken ibraz edilen nüshayı geri almalı ve diğer nüshaların geçersiz olduğunu belirtmelidir. Aksi hâlde aynı mal için ikinci bir hak talebiyle karşılaşabilir.
• Gönderilen nüshanın teslim tarihinin yanlış hesaplanması: Ciro edilip posta veya kurye ile gönderilen nüshada gönderme tarihi esas alınır. Bu sürenin doğru belirlenmemesi, hamilin hakkını kaybetmesine yol açabilir.