# MADDE 1259
Yolcu Gemilerinde Zorunlu Sigorta Yükümlülüğü

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 1259, ticari amaçla yolcu taşıyan gemiler için zorunlu bir sorumluluk sigortası öngörür. Kuralın kapsamına girmek için geminin on ikiden fazla yolcu taşıma ruhsatına sahip olması yeterlidir. Böyle bir gemiyle yolcu taşınması hâlinde, taşımanın tamamını ya da bir kısmını üstlenen veya fiilen gerçekleştiren bütün taşıyanlar (gemi işleteni, seferi organize eden acente veya diğer şirketler), yolcuların ölümü veya yaralanmasından doğabilecek tazminat taleplerine karşı sigorta yaptırmak zorundadır. Burada amaç, yolcu mağduriyetini gidermek ve taşıyanın ödeme gücünün kaza anında yetersiz kalması hâlinde dahi zararın karşılanabilmesini sağlamaktır.

2024 yılında 7519 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle sigorta teminat sınırları netleştirilmiştir: Uluslararası sefer ruhsatı bulunan gemilerde her kaza için yolcu başına asgari 250.000 Özel Çekme Hakkı (SDR), uluslararası sefer ruhsatı olmayan gemilerde ise asgari 100.000 SDR teminat sağlanmalıdır. Kanundaki "az olamaz" ifadesi bu tutarların alt sınır olduğunu gösterir; taşıyan dileyince daha yüksek teminat yaptırabilir ve riskin büyüklüğüne göre bu önerilir. İkinci fıkra ise caydırıcı bir yaptırım içerir: sigorta şartını yerine getirmeyen geminin yola çıkmasına izin verilmez. Bu denetim, liman çıkış izninden başlayarak sefer öncesindeki tüm aşamalarda uygulanır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi, örneğin 60 kişilik bir yolcu teknesiyle kıyı turu düzenlemek istediğinde önce geminin ruhsatını ve yolcu kapasitesini kontrol etmelidir. Uluslararası sefer yapılmayacaksa, yolcu başına en az 100.000 SDR limitli bir sorumluluk sigortası poliçesi düzenlenmeli ve bu poliçe geminin sefere çıktığı süre boyunca geçerli tutulmalıdır. Birden fazla şirket seferi birlikte organize ediyorsa (örneğin bir turizm acentesi ile gemi işletmecisi), zincirin her halkası sigorta yükümlülüğünün yerine getirildiğini doğrulamalıdır. Yetkili makamlar, sefer izni ve ruhsat işlemleri sırasında sigorta poliçesini ve teminat limitlerini talep eder; bu nedenle şirket sahibi poliçeyi düzenli biçimde saklamalı ve yenileme tarihlerini takip etmelidir. SicilAI olarak, filo sahibi şirketlere gemi başına sigorta teminatlarını ayrı bir kalemde izlemelerini ve rotanın uluslararası sefere dönüşmesi durumunda limiti 250.000 SDR'ye yükseltmelerini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• En yaygın hata, zorunlu sigortanın yalnızca gemi işleteni tarafından yapılması gerektiğini varsaymaktır; oysa taşımanın bir kısmını üstlenen herkes bu yükümlülüğe tabidir.
• Teminatın kanunda belirlenen SDR sınırlarının altında tutulması hâlinde gemi sefere çıkamaz; yine de çıkarsa idari yaptırım ve tazminat sorumluluğu gündeme gelir.
• Uluslararası sefer yapan bir gemide yalnızca 100.000 SDR'lik iç hat sigortasının bulunması, yolcu başına 150.000 SDR'lik açık oluşturur ve bu fark şirketin kendi malvarlığından karşılanır.
• Poliçenin sefer sırasında süresinin dolması veya prim ödenmediği için teminatın askıya alınması, kaza hâlinde sigortacının ödeme yapmama savunmasına dayanak oluşturur.
• Sözleşmelerde "diğer taraf kendi sigortasını yaptırmıştır" ifadesine güvenilmesi risklidir; taşımanın tamamını üstlenen şirket, diğer tarafın poliçesinin kapsamını görmeden sefere girmemelidir.