# MADDE 1260
Tasiyicinin Degerli Esya Sorumlulugu Siniri

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1260. maddesi, taşıma sözleşmelerinde taşıyanın (otobüs, gemi, uçak veya kargo firması gibi) yolcuların yanında getirdiği değerli eşyalardan doğacak kayıp veya hasardan otomatik olarak sorumlu olmayacağını düzenler. Para, kıymetli evrak (çek, senet, tahvil), altın, gümüş, mücevher, sanat eseri ve süs eşyası gibi yüksek değerli kalemler bu kapsamdadır. Kuralın özü şudur: Taşıyan, bu tür eşyaların kaybolmasından veya zarar görmesinden ancak yolcu bu eşyaları açıkça taşıyana teslim edip “saklanmasını” isterse sorumlu tutulabilir. Aksi hâlde, yani yolcu bu eşyaları bagajında veya üzerinde taşıyorsa ve taşıyanın haberi yoksa, taşıyanın sorumluluğu doğmaz. Eşyalar teslim edildiğinde ise sorumluluk sınırsız değildir; TTK’nın 1263. maddesinin üçüncü fıkrasında öngörülen belirli sınırlar uygulanır. Taraflar, 1264. madde uyarınca daha yüksek bir sorumluluk limiti kararlaştırmadıkça taşıyan ancak bu sınırlar içinde tazminat öder.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi veya esnaf, iş seyahati sırasında yanında numune mücevherler, pahalı saatler veya müşteriye ait kıymetli evraklar taşıyorsa dikkatli olmalıdır. Örneğin bir kuyumcu, fuar için uçağa bindiğinde yanındaki çantada yüksek tutarda altın bilezik varsa ve bu durumu havayolu şirketine beyan edip teslim etmezse, çanta kaybolduğunda havayolu şirketi sorumluluk kabul etmeyebilir. Oysa kuyumcu, değerli eşyayı taşıyıcının görevlisine “saklanmak üzere” teslim ettiğini ve bir teslim makbuzu aldığını ispat ederse, taşıyan 1263. madde sınırları dâhilinde tazminat öder. Bu sınırlar genellikle düşük olabileceği için işletmelerin seyahat öncesinde taşıma sözleşmesine “beyan edilen değer” şerhi koyması veya ek sigorta yaptırması kritik önem taşır. SicilAI olarak önerimiz; taşıyıcıya herhangi bir değerli emanet verirken mutlaka yazılı beyan ve teslim belgesi düzenlenmesi, sözleşmeye sorumluluk limitini artıran bir şart eklenmesidir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Değerli eşyanın taşıyana teslim edildiğinin ispatlanamaması: Sözlü teslimat veya şahit beyanı yetersiz kalabilir; mutlaka yazılı bir makbuz veya tutanak alınmalıdır.
• Sorumluluk sınırını artıran özel bir anlaşma yapılmaması: Taşıyan, 1263. madde sınırları içinde kalacağı için yüksek değerli kayıplarda eksik tazminat riski oluşur.
• Değerli eşyanın bagajda veya el altında unutulması: Yolcu, eşyayı taşıyana saklaması için vermezse hiçbir tazminat alamaz; bu durum özellikle otel transferleri ve şehirlerarası otobüs seferlerinde sık yaşanır.
• Kıymetli evrak ve nakit paranın beyan edilmemesi: Çek, senet gibi belgeler kaybolduğunda değerinin ispatı zordur; beyan edilmeden taşınan bu tür eşyalar madde kapsamında korunmaz.
• Sigorta poliçesinin “kıymetli eşya” teminatını içermemesi: Taşıyıcının sorumluluğu sınırlı olduğundan, şirketlerin kendi kargo veya seyahat sigortalarını ayrıca kontrol etmesi gerekir.