# MADDE 1267
Taşıyanda Kast ve Pervasızlık Sorumluluk Sınırı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 1267, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda taşıyanın (taşıma işini üstlenen tarafın) sorumluluk sınırlarını düzenleyen istisnai bir hükümdür. Normal şartlarda taşıyan, yükün ziyaı, hasarı veya gecikmesi hâlinde 1262, 1263 ve 1264/1 maddelerindeki sınırlı tazminat sorumluluğuna tabidir. Yani taşıyan, bu maddelerde belirtilen belirli tutarlarla sınırlı olarak sorumlu tutulur. Ancak bu madde, taşıyanın kastı veya pervasızca davranışı ile zarara sebep olması hâlinde bu sınırlardan yararlanamayacağını hükme bağlar. Daha açık bir ifadeyle: taşıyan, zararın meydana gelebileceğini bilerek ya da umursamaz bir şekilde hareket ederek zarara yol açtığı ispat edilirse, tazminat sorumluluğu tam ve sınırsız hâle gelir. İkinci fıkra ise bu kuralı taşıyanın adamları (çalışanları, ifa yardımcıları) ve fiilî taşıyan (taşımayı bizzat yürüten alt taşıyıcı) için de geçerli kılar.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir firma, pahalı elektronik eşyalarını taşıma şirketiyle naklettiriyor. Taşıma şirketinin şoförü, malın aşırı ısıya maruz kalacağını ve zarar göreceğini bilmesine rağmen yükü güneş altında saatlerce bekletiyor ve ürünler kullanılamaz hâle geliyor. Bu durumda taşıyan, TTK m.1267 kapsamında pervasızca davranış sergilemiş sayılır. Normalde taşıyan, gönderilene yalnızca sınırlı bir tazminat öder (örneğin kg başına belirli bir tutar). Ancak madde 1267 devreye girdiğinde, taşıyan bu sınırdan yararlanamaz; gönderilenin gerçek ve tam zararını karşılamak zorunda kalır. Bu, taşıma sözleşmesi yapan işletmeler için çok kritiktir: sigorta ve hasar süreçlerinde, taşıyanın kusurunun derecesi ispat edilirse tazminat miktarı katlanarak artabilir. Sicil işlemleri bakımından doğrudan bir bürokratik prosedür olmamakla birlikte, şirketlerin ticari defter ve kayıtlarında bu tür tazminat davalarına ilişkin karşılıklar ayrılması gerekebilir; bu da mali tabloları ve dolayısıyla sicil dosyalarını etkileyebilir. SicilAI platformu olarak, bu maddenin özellikle taşıma ve lojistik sektöründeki şirketler için sözleşme ve risk yönetimi açısından dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Sorumluluk sınırlarının kalkması için zararın, taşıyanın veya adamlarının kastı ya da pervasızca davranışı sonucu oluştuğunun ispat edilmesi gerektiği unutulmamalıdır; ispat yükü zarar görende olduğundan deliller iyi saklanmalıdır.
• Sigorta poliçelerinde “kast” ve “pervasızca davranış” çoğu zaman teminat dışı olduğu için, sınırsız sorumluluk hâlinde taşıyanın ticari varlığı ciddi tehlikeye girebilir; bu yüzden sözleşme ve taşıma talimatlarında risk dağılımı net yapılmalıdır.
• Fiilî taşıyan (alt taşıyıcı) kullanılıyorsa, sadece ana taşıyan değil; taşımayı fiilen yapanın da bilgi ve özen düzeyi denetlenmelidir. Aksi hâlde fiilî taşıyanın kastı nedeniyle sorumluluk sınırları kalkar ve asıl taşıyan da bu sonuca katlanır.
• Taşıma sırasında yaşanan ufak bir ihmal ile pervasızca davranış arasındaki fark gözden kaçabilir; mahkemeler “bilinçli ihmal” gibi kavramları geniş yorumlayabilir, bu nedenle taşıma süreçlerine ilişkin tüm kayıtlar ve yol takip sistemleri düzenli tutulmalıdır.