# MADDE 1298
TTK 1298 kurtarma faaliyeti tanımı kapsamı

Resmi Kanun Metni

(1) Seyrüsefere elverişli sularda tehlikeye uğramış bulunan su aracı veya diğer eşyanın kurtarılması için yapılan her fiil veya hareket, kurtarma faaliyeti oluşturur ve onun hakkında bu Bölüm hükümleri uygulanır.

(2) “Su aracı” teriminin kapsamına, her türlü gemi ve seyrüsefere elverişli yapı girer; “eşya” terimi ise, kıyıya sürekli ve iradi olarak sabitlenmiş olmayan her türlü şey ile hak kazanılmış olmayan navlun alacağını ifade eder.

(3) “Eşya” terimine;

a) Deniz yataklarındaki mineral kaynakların keşfi, çıkartılması veya işlenmesi amacıyla kullanıldıkları sürece sabit veya yüzer platformlar ile açık deniz sondaj birimleri,

b) Deniz yatağında bulunan prehistorik, arkeolojik veya tarihi değeri olan kültür eserleri,

girmez.

(4) “Kurtarma faaliyeti” terimine;

a) Su aracının malikinin veya kaptanının yahut araçta bulunmayan ve bulunmuş olmayan eşyanın malikinin açık ve makul olarak karşı koymasına rağmen yürütülen faaliyetler,

b) Tehlike altında bulunan araçta çalıştırılan kişiler tarafından yürütülen faaliyetler,

c) Tehlike doğmadan önce kurulmuş bir sözleşmenin ifası amacıyla yapılan veya yapılması gereken hizmetler,

girmez.

Yasal ve Önemli Uyarı Bu sayfadaki mevzuat metinleri ve yapay zeka özetleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık veya resmi yönlendirme niteliği taşımaz. Ticaret Sicil süreçlerinizde olası eksiklikleri önceden tespit etmek için evraklarınızı SicilAI analiz motorunda kontrol edebilirsiniz; ancak nihai işlemlerinizde güncel mevzuatı ve profesyonel hukuki desteği esas almanız önerilir.

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, deniz ticareti hukukundaki kurtarma faaliyeti kavramının sınırlarını çizer. Bir geminin veya denizde taşınan yükün tehlikede olduğu durumda yapılan her türlü yardım, kurtarma faaliyeti sayılır ve bu sayede kurtaran taraf, emeğinin karşılığını (kurtarma ücreti) isteyebilir. Ancak her yardım bu kapsamda değildir; madde, bazı istisnaları açıkça düzenlemiştir. Örneğin, mal sahibinin veya kaptanın açıkça itiraz etmesine rağmen yapılan müdahale, gemi personelinin kendi gemisini kurtarmak için gösterdiği çaba ve daha tehlike doğmadan önce yapılmış bir sözleşmeye dayanan hizmetler kurtarma faaliyeti sayılmaz. Ayrıca kıyıya sabitlenmemiş her türlü eşya kurtarma konusu olabilirken, deniz yatağındaki maden çıkarma platformları ve su altındaki tarihi eserler bu kapsamın dışında tutulmuştur. Yani kanun koyucu, kurtarma faaliyetini teşvik etmekle birlikte, hak sahiplerinin iradesine aykırı müdahaleleri ve önceden sözleşmeyle bağlanmış işleri bu teşvikin dışında bırakmıştır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirketin ithal ettiği değerli bir makine, konteyner gemisiyle taşınırken fırtına nedeniyle gemi arızalanırsa ve başka bir şirket veya kurtaran gemisi devreye girerse, bu madde devreye girer. Kurtaran taraf, kurtardığı eşyanın değeri üzerinden ücret talep edebilir. Gemi maliki veya yük sahibi şirketlerin bu süreçte sigorta şirketleriyle koordinasyonu kritik önem taşır. TTK 1298, özellikle "eşya" kavramının içine navlun alacağını da dahil ettiğinden, ticari alacaklar bile kurtarma konusu olabilir. Sicil işlemleri açısından ise, kurtarma faaliyeti nedeniyle gemi üzerinde kanuni rehin hakkı doğabilir; bu durum gemi sicili kayıtlarını etkiler. SicilAI olarak, özellikle gemi alım satımında veya ipotek tesisinde, gemi üzerinde kurtarma alacağından doğan bir rehin olup olmadığının araştırılmasının gerektiğini vurguluyoruz. Ayrıca açık denizde bir platformun kurtarılması madde kapsamında olmadığından, bu tür işlerde sözleşme serbestisi devreye girer ve tarafların yazılı anlaşması esas olur.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

Kurtarma yapacak tarafın, malik veya kaptanın açık itirazına rağmen müdahale etmesi halinde ücret talep hakkı doğmaz, hatta tazminat borcu ortaya çıkabilir.
Tehlike başlamadan önce imzalanan bir römorkaj veya hizmet sözleşmesi, kurtarma sözleşmesi gibi değerlendirilmemelidir; aksi halde yüksek kurtarma ücreti yerine sözleşmedeki bedel geçerli olur.
Deniz yatağındaki tarihi veya arkeolojik eserleri kurtarmaya çalışmak, madde kapsamında koruma sağlamadığı gibi ayrıca idari ve cezai yaptırımlara yol açabilir.
Kurtarma faaliyeti sırasında çevreye verilen zararlar veya yapılan hatalar, kurtarma ücretinin indirilmesine hatta tamamen kaldırılmasına neden olabilir.
Gemi ve yük sahiplerinin, kurtarma ücreti ve gemi üzerindeki rehin hakkını göz ardı ederek işlem yapması, ileride icra takibiyle karşılaşma riskini artırır.

Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?

Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.

Yapay Zeka Motorunu Çalıştır

İşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.

Ticaret Sicil AI Asistanı