# MADDE 1336
Petrol Kirliliği Zararında Uluslararası Sözleşme Uygulaması

Resmi Kanun Metni

(1) 24/7/2001 tarihli ve 24472 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 27/11/1992 tarihli Petrol Kirliliğinden Doğan Zararın Hukuki Sorumluluğu ile İlgili Uluslararası Sözleşmenin 1 inci maddesinin altıncı paragrafında tanımlanan “kirlenme zararı” hakkında bu Sözleşme ve 18/7/2001 tarihli ve 24466 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 27/11/1992 tarihli Petrol Kirliliği Zararının Tazmini İçin Bir Uluslararası Fonun Kurulması ile İlgili Uluslararası Sözleşme hükümleri uygulanır. Bu sözleşmelerin doğrudan veya bu Kanun uyarınca uygulandıkları hâllerde, mevzuatın, bu sözleşmelerde düzenlenen hususlara ilişkin diğer hükümleri uygulanmaz.

(2) 27/11/1992 tarihli Petrol Kirliliğinden Doğan Zararın Hukuki Sorumluluğu ile İlgili Uluslararası Sözleşmenin Nihai Maddelerinin 14 ve 15 inci maddeleri ile 27/11/1992 tarihli Petrol Kirliliği Zararının Tazmini İçin Bir Uluslararası Fonun Kurulması ile İlgili Uluslararası Sözleşmenin Nihai Maddelerinin 32 ve 33 üncü maddeleri uyarınca yapılacak değişikliklerin Türkiye Cumhuriyeti bakımından yürürlüğe girdikleri tarihten başlayarak, bu madde, anılan değişiklikleri de içine alacak şekilde uygulanır.

(3) Bu Kısımda geçen;

a) “1992 tarihli Sorumluluk Sözleşmesi” ibaresi “27/11/1992 tarihli Petrol Kirliliğinden Doğan Zararın Hukuki Sorumluluğu ile İlgili Uluslararası Sözleşme”yi ve bu Sözleşmeye ilişkin değişikliklerden Türkiye Cumhuriyeti bakımından yürürlüğe girmiş olanları,

b) “1992 tarihli Fon Sözleşmesi” ibaresi “27/11/1992 tarihli Petrol Kirliliği Zararının Tazmini İçin Bir Uluslararası Fonun Kurulması ile İlgili Uluslararası Sözleşme”yi ve bu Sözleşmeye ilişkin değişikliklerden Türkiye Cumhuriyeti bakımından yürürlüğe girmiş olanları,

topluca ifade eder.

Yasal ve Önemli Uyarı Bu sayfadaki mevzuat metinleri ve yapay zeka özetleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık veya resmi yönlendirme niteliği taşımaz. Ticaret Sicil süreçlerinizde olası eksiklikleri önceden tespit etmek için evraklarınızı SicilAI analiz motorunda kontrol edebilirsiniz; ancak nihai işlemlerinizde güncel mevzuatı ve profesyonel hukuki desteği esas almanız önerilir.

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, denizlerde meydana gelen petrol kirliliğinden doğan zararların tazmininde hangi hukuk kurallarının uygulanacağını netleştiriyor. Esasen şunu söylüyor: Eğer bir gemi kazası veya petrol sızıntısı sonucu denizde kirlenme meydana gelirse, bu zararın tazmini için Türk iç hukukundaki genel sorumluluk kuralları değil, uluslararası alanda kabul edilmiş özel sözleşme hükümleri devreye girer. Bunlar, 27/11/1992 tarihli Petrol Kirliliğinden Doğan Zararın Hukuki Sorumluluğu ile İlgili Uluslararası Sözleşme (Sorumluluk Sözleşmesi) ve Petrol Kirliliği Zararının Tazmini İçin Bir Uluslararası Fonun Kurulması ile İlgili Uluslararası Sözleşme (Fon Sözleşmesi)'dir.

Maddenin ikinci fıkrası, bu iki uluslararası sözleşmede ileride yapılacak değişikliklerin, Türkiye'nin onayıyla yürürlüğe girdiği anda otomatik olarak Türk mevzuatının da parçası haline geleceğini düzenliyor. Bu, Türkiye'nin bu sözleşmelerdeki güncel uluslararası düzenlemeleri sürekli takip etme ve iç hukuka entegre etme iradesinin bir yansımasıdır. Üçüncü fıkra ise sözleşme adlarının kısaltılmış kullanımını tanımlayarak kanun metninin okunmasını kolaylaştırmaktadır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bu madde her işletmeyi değil, özellikle deniz yoluyla petrol taşımacılığı yapanları, gemi işletenleri, petrol rafinerileri ve liman işletmecilerini yakından ilgilendirir. Örneğin bir tanker gemisi, Türk karasularında kaza yapar ve denize yüzlerce ton petrol sızarsa, zarar gören balıkçılar, turizm işletmeleri veya kıyıda faaliyet gösteren tesisler tazminat taleplerini doğrudan uluslararası sözleşmelerdeki kurallara göre yönlendirmek zorundadır. Bu sözleşmeler, kirlenme zararına uğrayanlara, gemi sahibinin kusuru olmasa bile belirli tavanlara kadar tazminat ödenmesini sağlayan bir sistem kurar. Zarar miktarı bu tavanı aşarsa, devreye Petrol Kirliliği Zararının Tazmini İçin Uluslararası Fon girer.

Pratikte şirketlerin bu maddeyi bilmesi, bir kaza durumunda hangi prosedürlerin işleyeceğini öngörmeleri açısından kritiktir. Sigortacılar da bu uluslararası sözleşme hükümlerine göre tenzilat ve tazminat hesaplar. SicilAI olarak, özellikle deniz ticaretiyle uğraşan firmaların sözleşme değişikliklerini takip etmek ve sigorta poliçelerini bu uluslararası kurallara göre güncellemek için hukuki destek almasını öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

Kirlenme zararlarında iç hukuktaki genel tazminat kurallarına (örneğin Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümlerine) dayanmak hatalıdır; öncelikle 1992 tarihli Sorumluluk Sözleşmesi ve Fon Sözleşmesi'nin öngördüğü sınırlamalar ve süreler dikkate alınmalıdır.
Zarar gören taraf, gemi sahibine dava açmak yerine yanlışlıkla doğrudan devlet kurumlarına veya liman başkanlığına başvurabilir; uluslararası sözleşmelerde belirlenen başvuru mercii ve prosedürlere uyulmaması hak kaybına yol açabilir.
Sözleşmelerde yapılan değişikliklerin takip edilmemesi durumunda, güncel sorumluluk limitleri ve fon tavanları bilinmeden yapılan sözleşmeler veya sigortalar eksik kalabilir. Bu değişiklikler Resmî Gazete'de yayımlandığı anda ve belirtilen tarihten itibaren uygulanır; bu tarihten önceki hükümlere göre işlem yapılması tazminat miktarını etkiler.
Bu madde kapsamındaki sözleşmelerde öngörülen zamanaşımı süreleri, iç hukuktaki genel zamanaşımı sürelerinden farklı olabilir; sürelerin kaçırılması telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurur.

Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?

Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.

Yapay Zeka Motorunu Çalıştır

İşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.

Ticaret Sicil AI Asistanı