# MADDE 1348
Deniz Ticareti Fon Kurulumunda Görevli Mahkeme
Resmi Kanun Metni
(1) 1976 ve 1992 tarihli sözleşmeler uyarınca fon kurulması konusunda görevli mahkeme, deniz ticareti işlerine bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, bu mahkemenin bulunmadığı yerlerde bu işle görevlendirilmiş asliye ticaret mahkemesi, o da yoksa, fonun miktarına bakılmaksızın, bu işle görevlendirilmiş asliye hukuk mahkemesidir.
(2) 1976 ve 1992 tarihli sözleşmeler uyarınca fon kurulması konusunda, bir Türk Gemi Siciline kayıtlı olan gemilerde, o gemi sicilinin gözetimi altında tutulduğu mahkeme, sicile kayıtlı olmayan Türk gemilerinde malikin yerleşim yeri mahkemesi, yabancı gemilerde ise, deniz ticareti işlerine bakmakla görevli İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Madde 1348, deniz ticareti alanında yaşanan bir uyuşmazlıkta veya bir deniz kazası sonrasında, gemi malikinin sorumluluğunu sınırlandırmak amacıyla kuracağı “sorumluluk fonu” için hangi mahkemeye başvurulacağını düzenler. 1976 ve 1992 tarihli uluslararası sözleşmeler, gemi sahiplerinin bazı deniz alacaklarından doğan sorumluluklarını belirli bir miktarla sınırlama hakkı tanır. Bu sınırlamadan yararlanmak isteyen gemi maliki veya sigortacı, yetkili mahkemeye bir fon kurarak bu parayı depo eder ve böylece teknenin haczedilmesini önler. Maddenin birinci fıkrası “görevli” mahkemeyi, ikinci fıkrası ise “yetkili” mahkemeyi belirler. Esnaf ve şirket sahipleri için bunun anlamı şudur: Gemi ticaretine bağlı bir alacakta veya bir kaza sonrası tazminat talebinde, yanlış mahkemeye başvurduğunuzda dosyanız usulden reddedilebilir; bu da zaman ve para kaybına yol açar.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir armatör şirketin, bir yük gemisinin karıştığı çatma kazası sonucu milyonlarca dolarlık tazminat talebiyle karşı karşıya kaldığını düşünelim. Şirket, sorumluluğunun sınırlanması için hemen bir fon kurmak ister. Örneğin gemisi Türk Gemi Sicili'ne yoksa malikin yerleşim yeri, örneğin İzmir ise, İzmir'deki görevli asliye ticaret mahkemesine başvurması gerekir. Ancak gemi yabancı bayraklıysa ve malik Türkiye'de yerleşik değilse, başvuru için tek yetkili yer İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'dir. Türk Gemi Sicili'ne kayıtlı bir gemiye sahip armatör ise, sicilin tutulduğu ilin mahkemesine gider. Örneğin gemi İstanbul Gemi Sicili'nde kayıtlıysa İstanbul, İzmir'deki sicile kayıtlıysa İzmir mahkemeleri yetkilidir. Bu madde, sayılan mahkemeler dışına çıkıldığında başvurunun geçersiz sayılabileceğini açıkça ortaya koyar. SicilAI otomasyonuyla gemi sicil kayıtlarını kontrol edebilir ve fon başvurusundan önce hangi mahkemenin yetkili olduğunu tespit ederek süreçteki en büyük riski ortadan kaldırabilirsiniz.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Gemi sicil kaydının nerede tutulduğu doğru tespit edilmezse, yetkisiz mahkemeye başvuru yapılır ve dosya usulden reddedilir.
- Yabancı gemilerde görevli-yetkili mahkeme konusunda genel yetki kurallarına göre değil, doğrudan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi’ne başvurulması gerekir. Bunun gözden kaçırılması ciddi süre kaybına yol açar.
- “Asliye ticaret mahkemesi bulunmadığı yerde görevlendirilmiş asliye hukuk mahkemesi” ifadesi yanlış yorumlanabilir; o yerde görevlendirilmiş özel bir mahkeme yoksa genel asliye hukuk mahkemesi fon kurma işlemine bakmayabilir. Bu nedenle, başvuru öncesinde Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan görevlendirme kararları mutlaka araştırılmalıdır.
- Fon miktarı, sorumluluğun sınırlanması için usulüne uygun belirlenmelidir; eksik depo edilmesi hâlinde fon kurma başvurusu geçersiz sayılabilir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.