# MADDE 1354
Türk Bayraklı Gemi İhtiyati Haciz Mahkemesi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1354. maddesi, Türk bayraklı bir gemi üzerinde ihtiyati haciz uygulanabilmesi için hangi mahkemenin yetkili olduğunu düzenler. Buradaki temel kural, yetkili mahkemenin geminin fiilen bulunduğu yerdeki mahkeme olmasıdır. Gemi nerede demirlemiş, şamandıraya veya tonoza bağlanmış, yanaşmış ya da kızağa alınmışsa, oranın mahkemesi ihtiyati haciz kararı verebilir. Madde metninde geçen “aşağıda gösterilen mahkemeler” ifadesi ise maddenin devamında sayılan alternatif yetkili mahkemelere işaret eder. Bu sayede alacaklı, geminin o anki konumuna göre hareket edebileceği gibi, kanunda belirtilen diğer bağlantı noktalarına göre de yetkili mahkemeye başvurabilir. Amaç, alacaklının hakkını hızlı ve etkili biçimde koruyabilmesini sağlamaktır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirketin, örneğin gemi yakıtı veya liman hizmeti alacağı dolayısıyla Türk bayraklı bir gemiden alacağı varsa, bu alacağı güvence altına almak için ihtiyati haciz talep etmesi gerekebilir. Diyelim ki gemi Mersin Limanı’nda demirli; alacaklının başvuracağı yer asıl olarak Mersin mahkemeleridir. Geminin bağlama limanı İstanbul olsa bile, gemi o anda Mersin’de olduğu sürece Mersin’deki mahkeme yetkilidir. Bu, uygulamada taraflara büyük kolaylık sağlar; çünkü geminin peşinden başka bir şehre gitmek zorunda kalmadan yerel mahkemeye başvuru yapılabilir. Ayrıca maddenin devamındaki diğer yetki seçenekleri sayesinde alacaklı, kendisi için en uygun mahkemeyi seçme imkânına sahiptir. Gemi ticaretiyle uğraşan şirketlerin bu yetki kurallarını bilmesi, alacak takiplerinde zaman kaybını önler. SicilAI platformunda da gemi sicili ve haciz süreçlerine ilişkin derlenmiş güncel bilgiler, ticari alacaklıların doğru adrese başvurmasına yardımcı olabilir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Yetkisiz mahkemeye başvuru: Haciz kararı usulden reddedilebilir; bu da alacaklının vakit ve masraf kaybına yol açar.
• Geminin yerinin tespitinde hata: Geminin demirli olduğu bölgenin idari sınırı yanlış belirlenirse yetki sorunu yaşanır.
• Eksik belge ve ispat yükü: İhtiyati haciz talebinde alacağın varlığı ve haciz sebebi yaklaşık olarak ispatlanmalıdır; aksi hâlde talep reddedilir.
• Geminin bölgeden ayrılması riski: Karar alınıncaya kadar gemi limandan çıkarsa haciz fiilen uygulanamayabilir.
• Haksız haciz tazminatı: Haciz kaldırılırsa veya haksız olduğu anlaşılırsa, talep edenin gemi sahibine tazminat ödeme riski bulunur.