# MADDE 1366
Gemi İhtiyati Haciz Seferden Men Prosedürü

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 1366, bir geminin ihtiyati hacze konu olması durumunda uygulanacak prosedürü düzenlemektedir. İhtiyati haciz, bir alacağın tahsilini güvence altına almak amacıyla mahkeme kararıyla geminin bağlanmasıdır. Bu maddeye göre, hakkında ihtiyati haciz kararı verilen her gemi - hangi ülkenin bayrağını taşırsa taşısın veya hangi sicile kayıtlı olursa olsun - icra müdürü tarafından derhal seferden menedilir ve muhafaza altına alınır. Bu, geminin yük almak, yolcu almak veya limandan ayrılmak gibi ticari faaliyetlerinin durdurulması anlamına gelir. Karar, geminin kaptanına, malikine (sahibine), malik olmayan donatana (gemiyi işleten kişi) veya bunların temsilcisine tebliğ edilir. Gemi, bu tebligatın yapıldığı kişiye "yediemin" (emanetçi) sıfatıyla bırakılır. Yediemin, gemiyi korumakla yükümlüdür ve Türk Ceza Kanunu'nun 289. maddesi uyarınca "yeddiemin" olarak görevi kötüye kullanma suçundan doğan cezai sorumluluk dahil tüm kanuni sorumlulukları kendisine hatırlatılır. İcra müdürü, haciz kararını aynı gün sahil güvenlik, emniyet, liman başkanlığı ve gümrük idaresine bildirir; ertesi iş günü de geminin kayıtlı olduğu sicile ve yabancı bayraklı ise ilgili devletin konsolosluğuna bildirir. Gemi değerinin tutanağa yazılması zorunlu değildir; ancak taraflardan biri isterse icra mahkemesi geminin değerini tespit eder.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir gemi sahibi veya donatan olarak, örneğin yakıt, kiralama veya kredi borcunuz nedeniyle bir alacaklınız mahkemeden ihtiyati haciz kararı aldıysa, geminiz limanda bağlıyken icra müdürü gelir ve geminizi seferden men eder. Diyelim ki İstanbul'da yüklü bir geminiz var ve tam yola çıkacakken haciz uygulandı. Gemi, limandan çıkamaz, mal indirip bindiremez. Kaptanınıza veya size tebligat yapılır ve gemi size yediemin olarak teslim edilir. Bu, geminin fiilen sizde kalacağı ancak üzerinde tasarruf yetkinizin kısıtlandığı anlamına gelir. Ticari kayıplarınızı en aza indirmek için ya borcunuzu ödeyip haczi kaldırtmalı ya da icra mahkemesine itiraz ederek haciz kararının kaldırılmasını sağlamalısınız. Bu süreçte gemiye bakmakla yükümlüsünüz; gemiyi kaçırırsanız veya zarar verirseniz, yediemin sıfatıyla cezai ve hukuki sorumluluğunuz doğar. Sicil işlemleri açısından, gemi siciline işlenen bu haciz şerhi, geminin satışını veya ipotek edilmesini de fiilen engeller. Bu noktada SicilAI platformu, gemi sahiplerinin ve donatanların, haciz şerhi sonrası sicil kayıtlarını takip etmelerine ve hukuki süreçleri doğru yönetmelerine yardımcı olacak güncel veriler sunar.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Tebligat hatası: İcra müdürünün tebligatı yanlış kişiye yapması veya geciktirmesi, haciz işlemini sakatlayabilir. Bu durumda itiraz hakkınız doğar.
• Yediemin sorumluluğunun ihmal edilmesi: Geminin size yediemin olarak bırakılması, onu kaçırma veya üzerinde keyfi tasarrufta bulunma hakkı vermez. Aksi halde TCK 289 uyarınca "yeddiemin olarak teslim edilen malı hukuka aykırı kullanma" suçu oluşabilir.
• Bildirim eksikliği: İcra müdürünün sahil güvenlik, liman başkanlığı ve gümrük idaresine derhal, sicile ve konsolosluğa ise ilk iş günü bildirim yapmaması, geminin fiilen kaçırılmasına veya üçüncü kişilerin mağduriyetine yol açabilir.
• Değer tespiti itirazı: Gemi değerinin düşük gösterilmesi veya yüksek gösterilmesi, ileride satış aşamasında hak kaybına neden olabilir. Taraflar değer tespitine katılmazsa, bu tespit kesinleşir ve sonuçlarına katlanmak zorunda kalınır.
• Gecikme maliyetleri: Gemi seferden men edildiği süre boyunca demirbaş giderleri, personel maaşları ve bağlama ücretleri işlemeye devam eder. Bu maliyetlerin kime ait olacağı, haczin haksız çıkması durumunda alacaklıya yükletilebilir.