# MADDE 1368
Gemi İhtiyati Haczi Gelir Kapsamı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1368. maddesi, bir geminin ihtiyati hacze konu olması durumunda yalnızca geminin fiziksel varlığının değil, aynı zamanda borçlunun o geminin işletilmesinden elde ettiği tüm gelir ve menfaatlerin de haciz kapsamına girdiğini düzenler. Yani bir alacaklı, borçlusuna ait bir gemiyi ihtiyaten haciz ettirdiğinde, bu haciz kararı o gemiden doğan navlun ücretlerini, kira gelirlerini, taşıma bedellerini ve diğer ticari kazançları da kapsar. Bu, alacaklının alacağını güvence altına almak için geminin işletilmesinden sağlanan ekonomik değerlerin de dondurulmasını sağlar.

Maddenin ikinci fıkrası ise icra dairesine önemli bir görev yükler: İcra dairesi, haczedilen geminin idaresi, işletilmesi, bakımı ve korunması için gerekli her türlü önlemi almakla yükümlüdür. Bu hüküm, geminin değer kaybetmemesi ve haciz sürecinin sonunda satış yapılırsa iyi bir fiyata satılabilmesi için hayati önem taşır. Gemi denizde ise yakıtı, mürettebatı, sigortası, liman bağlama ücretleri gibi işletme giderleri icra dairesinin gözetiminde karşılanmaya devam eder. Aksi halde gemi çürümeye terk edilmiş bir metal yığınına dönüşebilir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bu madde, özellikle deniz ticaretiyle uğraşan armatörler, gemi işletmecileri ve gemi sahipleri için büyük önem taşır. Bir örnekle somutlaştıralım: Bir armatör, yakıt tedarikçisine olan borcunu ödemedi. Tedarikçi mahkemeye başvurarak geminin ihtiyaten haczini sağladı. Haciz kararı verildiğinde gemi bir limanda yükleme yapmayı bekliyordu ve navlun sözleşmesi imzalanmıştı. İşte bu madde sayesinde tedarikçi, o navlun gelirinin de haciz kapsamında olduğunu ileri sürebilir. Gemi acentası veya kiracı, ödemeyi doğrudan armatöre değil, icra dosyasına yatırmak zorunda kalır. Bu da alacaklının tahsilat şansını ciddi şekilde artırır.

İcra dairesinin alacağı koruma önlemleri, borçlu armatörün işine de yarayabilir. Örneğin gemi, yarı yüklü vaziyette haczedilirse, yolculuğunu tamamlamasına izin verilebilir. Bu sayede gemi hem gelir elde eder hem de demirde bekleyerek masraf yaratmaz. İcra dairesi, geminin bakımlarını yaptırıp mürettebatın ücretlerini ödeyerek geminin çalışır durumda kalmasını sağlayabilir. Bu süreçte SicilAI platformu olarak belirtmek isteriz ki, gemi sahiplerinin ve alacaklıların haklarını koruyabilmek için haciz sürecindeki tüm yazışmaları ve masrafları titizlikle takip etmesi gerekir. Özellikle gemi sicili kayıtları, haciz şerhinin işlenmesi ve kaldırılması gibi işlemlerde doğru ve güncel bilgiye ulaşmak hayati önem taşır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Gelirin kapsamının göz ardı edilmesi: Alacaklılar sadece gemiye odaklanıp, geminin işletilmesinden doğan navlun veya kira alacaklarını haciz talebine dahil etmeyebilir. Bu durumda talep eksik olur ve borçlu gelirleri toplamaya devam edebilir.
• Borçlu tarafın ödemeleri gizlemesi: Borçlu armatör, haciz kapsamındaki gelirlerini başka hesaplara yönlendirerek icra dairesinden kaçırabilir. Bu, alacaklı açısından alacağın tahsil edilememesi riskini doğurur ve hukuki yaptırımlar gerektirir.
• İcra dairesinin koruma önlemlerini ihmal etmesi: Gemi bakımsız kalır, mürettebat ücretleri ödenmez veya sigorta primleri yatırılmazsa gemi değer kaybeder. Bu durumda hem borçlu hem alacaklı zarar görür; sorumluluk doğabilir.
• Üçüncü kişilerin iyi niyetli ödemeleri: Kiracı veya yükleten, haciz kararından habersiz olarak borçluya ödeme yaparsa, icra dairesi bu ödemeyi geçersiz sayabilir ve aynı tutarı üçüncü kişiden tekrar talep edebilir.