# MADDE 1371
Gemi İhtiyati Haczi Kaldırma Teminatı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, gemisi ihtiyati hacze uğrayan bir armatörün veya borçlunun en önemli kurtuluş yolunu düzenler. Diyelim ki bir deniz alacağı nedeniyle geminize ihtiyati haciz konuldu. Bu durumda gemiye el konulması nedeniyle ticari faaliyetiniz durabilir. Madde diyor ki: Geminin maliki veya borçlu olarak, mahkemeye başvurup göstereceğiniz teminat karşılığında bu haczin kaldırılmasını isteyebilirsiniz. Ancak bunun iki temel şartı var: Teminat, geminin değerini geçmemelidir ve deniz alacağının tamamını, işlemiş faizini ve tüm yargılama giderlerini kapsayacak şekilde yeterli olmalıdır. Bu sayede alacaklı korunurken siz de geminizi çalıştırmaya devam edebilirsiniz. Önemli bir ayrıntı da şudur: Eğer icra takibi henüz başlamadıysa bu talebi mahkemeden yaparsınız; takip başladıktan sonra ise yetkili merci icra mahkemesidir. Ayrıca haczin kaldırıldığı, 1366. maddede sayılan ilgili kurumlara (örneğin gemi sicili müdürlüğü ve diğer resmi mercilere) bildirilmeli ve sicildeki haciz kaydı silinmelidir. Son fıkra ise alacaklıyı koruyan bir güvence içerir: Eğer haciz nedeniyle açılan dava sonucunda teminatın alacaklıya ödenmesine karar verilirse, bu teminat üzerine başka deniz alacaklıları haciz koyamaz. Yani alacaklının emeği boşa gitmez.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir örnekle somutlaştıralım: Bir yük şirketi, kiraladığı geminin yakıt bedelini ödemediği için gemi maliki şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı aldırmış olsun. Gemi limanda bağlanır ve ticari seferleri durur. Gemi maliki, mahkemeye başvurarak banka teminat mektubu gösterir. Teminat, alacağın tamamını, faizini ve mahkeme masraflarını karşılayacak düzeydedir ve geminin güncel değerini aşmamaktadır. Mahkeme teminatı kabul eder ve haczin kaldırılmasına karar verir. Bunun üzerine kararın bir örneği gemi sicil müdürlüğüne ve ilgili liman başkanlığına iletilir; geminin üzerindeki haciz şerhi silinir. Gemi yeniden serbestçe sefere çıkabilir. Bu süreçte doğru ve eksiksiz bir takip yapılması kritik önem taşır. SicilAI platformu, teminatın kabulü sonrası kurumlara yapılacak bildirimlerin ve sicil kaydı silinmesi işlemlerinin takip edilmesinde, sürecin dijital olarak yönetilmesinde işletmelere pratik bir kolaylık sağlar. Özellikle birden fazla kurumla yazışma gerektiren bu durumlarda, sürecin nerede kaldığını görmek ve evrak akışını derli toplu tutmak operasyonel riskleri azaltır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Teminatın eksik hesaplanması: Madde yalnızca anapara değil, "alacağın tamamı, faizi ve giderler" için yeterli teminat ister. Bu kapsam eksik hesaplanırsa mahkeme haczin kaldırılması talebini reddedebilir.
• Geminin değerinin üzerinde teminat gösterilmesi: Teminat, gemi değerini aşamaz. Aşan kısım için alacaklının itirazı gündeme gelebilir ve süreç uzayabilir.
• Yanlış merciye başvuru: İcra takibi başladıktan sonra genel mahkemeye değil, icra mahkemesine başvurmak gerekir. Bu kurala dikkat edilmemesi talebin usulden reddine yol açar.
• Sicil kaydının silinmemesi: Mahkeme kararı alındığı hâlde 1366. maddede belirtilen kurumlara bildirim yapılmaz ve kayıt silinmezse, gemi üzerindeki haciz görünmeye devam eder; bu da geminin satışını veya finansmanını olumsuz etkiler.
• Üçüncü fıkradaki korumanın göz ardı edilmesi: Teminatın alacaklıya ödenmesi kararlaştırılmışsa, bu teminat üzerine diğer deniz alacaklıları haciz koyamaz. Alacaklının bu güvenceyi bilmemesi veya koyduğu haczin geçersiz sayılması durumunda hukuki karışıklık yaşanabilir.