# MADDE 1373
Gemi Teminatı Sorumluluk Kabulü Sayılmaz

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1373. maddesi, deniz ticareti alanında geminin haciz veya ihtiyati tedbir yoluyla tutuklanması sonrasında devreye girer. Eğer bir gemi, alacaklı tarafından haczedilir ya da tutuklanırsa, gemi sahibi veya işleten, geminin serbest bırakılması için mahkemeye veya icra dairesine teminat sunabilir. İşte bu teminatın verilmesi, hukuki anlamda asla borcun kabul edilmesi, itiraz hakkından vazgeçilmesi veya sorumluluğun sınırlandırılması hakkından feragat edilmesi olarak yorumlanamaz. Yani teminat vermek, “Bu borcu ben kabul ediyorum” demek değildir; sadece geminin ticari faaliyetine devam edebilmesi için geçici bir güvence sağlamaktır. Bu madde, gemi sahiplerini ve işletenleri koruyan temel bir güvence niteliğindedir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir gemi sahibi düşünelim: Gemi, yakıt ikmali veya acente masrafları nedeniyle bir alacaklı tarafından limanda bağlanmış olsun. Gemi sahibi, geminin yükünü zamanında teslim edebilmesi ve ticari kayba uğramaması için teminat gösterir ve gemiyi serbest bıraktırır. Bu işlem sırasında gemi sahibi, aynı anda borcun esasına itiraz ettiğini de açıkça beyan edebilir. Çünkü yasa, teminat verilmesini bir feragat olarak görmez. Bu sayede gemi sahibi, daha sonra açacağı menfi tespit davasında “Teminat verdim ama bu borcu kabul etmiyorum” diyerek hakkını saklı tutabilir. Sicil işlemlerinde ise bu teminat, deniz ticareti siciline veya gemi ipoteği kayıtlarına doğrudan bir borç ikrarı olarak işlenmez. SicilAI olarak bu noktada şunu tavsiye ediyoruz: Teminat verirken dilekçeye “Teminat verilmesi, borcun kabulü anlamına gelmez” şerhi mutlaka eklenmeli ve tüm yazışmalar saklanmalıdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Teminat tutarı belirlenirken eksik veya orantısız bir güvence sunulması, geminin serbest bırakılmamasına ve ek masraflara yol açabilir.
• Teminat mektubunun kapsamına “her türlü alacak” ifadesi yazılırsa, bu ifade sorumluluğun genişlemesine neden olabilir; dar ve somut bir alacakla sınırlı olmasına dikkat edilmelidir.
• Teminatı veren sigorta şirketi veya banka, daha sonra rücu hakkını kullanırken gemi sahibinin itirazlarını dikkate almayabilir; bu nedenle hukuki süreçler paralel yürütülmelidir.
• Yabancı limanlarda uygulanan hukuk farklı olabileceğinden, teminatın feragat etkisi uluslararası sözleşmelere göre değerlendirilmeli; yerel mahkeme kararları mutlaka incelenmelidir.