# MADDE 1375
Geminin Yeniden İhtiyati Haczedilme Şartları

Resmi Kanun Metni

(1) Gemi, bir deniz alacağı için, yurt içinde veya yurt dışında ihtiyaten haczedilmiş ve serbest bırakılmışsa veya o gemiyle ilgili olarak teminat alınmışsa, aynı geminin yeniden veya aynı alacak için ihtiyati haczi sadece;

a) Elde edilecek toplam teminat miktarının, geminin değerini aşmaması şartıyla, ilk teminatın tür veya miktarı yetersiz ise; veya

b) İlk teminatı vermiş olan kişi, kendi borçlarını kısmen veya tamamen yerine getirmez veya yerine getirmekten âciz olursa; veya

c) İhtiyaten haczedilen gemi veya ilk teminat; makul sebeplere dayanarak hareket eden alacaklının istemiyle veya onayıyla yahut alacaklının serbest bırakılmayı engelleyecek makul önlemleri alamaması sebebiyle serbest bırakılmış ise,

mümkündür.

(2) Aynı deniz alacağı için ihtiyati hacze konu olabilecek başka bir gemi;

a) Daha önce verilmiş olan teminatın tür veya miktarı yetersizse; veya

b) Birinci fıkranın (b) veya (c) bentleri uygulama alanı buluyorsa,

ihtiyaten haczedilebilir.

(3) Geminin hukuka aykırı yollarla, ihtiyati hacizden kurtulması veya kaçması hâllerinde, gemi, birinci ve ikinci fıkralar anlamında serbest bırakılmış sayılmaz.

Yasal ve Önemli Uyarı Bu sayfadaki mevzuat metinleri ve yapay zeka özetleri yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık veya resmi yönlendirme niteliği taşımaz. Ticaret Sicil süreçlerinizde olası eksiklikleri önceden tespit etmek için evraklarınızı SicilAI analiz motorunda kontrol edebilirsiniz; ancak nihai işlemlerinizde güncel mevzuatı ve profesyonel hukuki desteği esas almanız önerilir.

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Deniz ticaretiyle uğraşanlar için temel kural şudur: Bir gemi, bir deniz alacağı nedeniyle yurt içinde veya yurt dışında ihtiyaten haczedilmiş, ardından serbest bırakılmış veya teminat karşılığında haczi kaldırılmışsa, aynı alacak için aynı geminin yeniden haczedilmesi kural olarak yasaktır. TTK m.1375 bu yasağın yalnızca sınırlı istisnalarını düzenler. Amaç, borçlu gemi işletmecisini mükerrer haciz baskısından korumak ve uluslararası deniz ticaretinde geminin çalışmasını güvence altına almaktır.

Maddeye göre aynı geminin yeniden haczi ancak üç hâlde mümkündür: (a) İlk teminatın türü veya miktarı yetersizse ve elde edilecek toplam teminat geminin değerini aşmıyorsa; (b) ilk teminatı veren kişi borcunu kısmen veya tamamen ödemez ya da ödemekten âciz duruma düşerse; (c) gemi veya teminat, makul sebeplere dayanan alacaklının istemi ya da onayı ile veya alacaklının serbest bırakmayı engelleyecek makul önlemleri alamaması yüzünden serbest bırakılmışsa.

İkinci fıkrada, aynı alacak için birden fazla geminin sorumlu olması durumu ayrıca ele alınmıştır. Başka bir gemi; verilen teminat yetersizse veya yukarıdaki (b) ve (c) bentlerindeki koşullar gerçekleşmişse ihtiyaten haczedilebilir. Üçüncü fıkra ise önemli bir istisna getirir: Gemi, hukuka aykırı yollarla hacizden kurtulmuş veya kaçmışsa, serbest bırakılmış sayılmaz. Bu durumda yeniden haciz yolu açıktır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir örnekle somutlaştıralım: Bir liman işletmesi, geminin yakıt ve liman ücreti alacağı için gemiyi ihtiyaten haciz ettirir. Gemi donatanı, banka teminat mektubu sunarak gemiyi serbest bıraktırır. Liman işletmesi bir süre sonra alacağın tamamının teminatla karşılanmadığını fark ederse, aynı gemiyi tekrar haciz ettirebilmek için Madde 1375'in (a) bendine dayanabilir. Ancak burada yeni teminatın geminin değerini aşmaması koşulunu da gözetmek gerekir.

Daha riskli senaryo şudur: Donatan, teminatı veren banka ödemeden âciz duruma düşerse veya ödemeyi reddederse, alacaklı (b) bendi gereğince yeniden haciz talep edebilir. Yine, gemi yurt dışında haczedilip orada serbest bırakılmışsa, aynı alacak için Türkiye'de yeniden haciz istenebilmesi ancak bu istisnaların varlığına bağlıdır. SicilAI olarak önerimiz; deniz alacağınız doğduğunda teminatın türünü, tutarını ve geminin değerini dosya üzerinden profesyonelce belgeleyip, yeniden haciz hakkınızı saklı tutmanızdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

Teminatın değerini geminin değeriyle karşılaştırmadan haciz istemek: (a) bendindeki “toplam teminatın geminin değerini aşmaması” koşulu gözden kaçırılırsa, mahkeme yeniden haciz talebini reddedebilir.
İlk teminatı veren kişinin durumunu araştırmamak: Borçlu asıl borçlu olsa bile, teminatı veren banka veya şahıs halen ödeme gücüne sahipse (b) bendine dayanılamaz; haksız haciz sorumluluğu doğabilir.
Alacaklının onayını geniş yorumlamak: Mahkeme, alacaklının “makul sebepler” olmadan serbest bırakmaya onay vermesini (c) bendi kapsamında değerlendirmez. Bu durumda alacaklı istisnadan yararlanamaz.
Yurt dışındaki serbest bırakma kararını göz ardı etmek: Gemi yurt dışında usulüne uygun serbest bırakılmışsa, aynı alacak için Türkiye'de yeniden hacze kalkışmak doğrudan reddedilebilir ve tazminat riski doğurabilir.
Kaçma hâlini belgeleyememek: Üçüncü fıkradaki istisnayı kullanmak için geminin “hukuka aykırı yollarla” kaçtığını yazılı delillerle ortaya koymak gerekir; aksi takdirde gemi serbest kalmış kabul edilir.

Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?

Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.

Yapay Zeka Motorunu Çalıştır

İşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.

Ticaret Sicil AI Asistanı