# MADDE 1426
Sigorta Makul Giderlerinin Ödenmesi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1426. maddesi, sigorta hukukunda sigortacının, rizikonun (örneğin yangın, deprem, sel) gerçekleşmesi sonrasında yapılan makul ve zorunlu inceleme giderlerini ödemekle yükümlü olduğunu düzenler. Buradaki temel amaç; tazminatın veya bedel ödeme borcunun kapsamını ortaya koymak için yapılan masrafların sigortalının sırtına yıkılmamasıdır. Maddenin en dikkat çekici noktası, söz konusu giderlerin “faydasız kalmış olsalar bile” ödenecek olmasıdır. Yani sigorta şirketi, yapılan araştırma neticesinde hasarın poliçe kapsamında olmadığını ya da tazminat ödenmeyeceğini tespit etse dahi, bu tespiti yapmak için harcanan makul giderleri karşılamak zorundadır.

Giderlerin makul olması, rizikonun ve tazminatın kapsamını belirlemekle sınırlı, ölçülü ve amaca hizmet eden harcamalar olmasını ifade eder. Ayrıca bu giderleri kimin yaptığı önemli değildir; sigorta ettiren, sigortalı veya lehtar tarafından yapılmış olması yeterlidir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir işletme sahibi olarak düşünün: Deposunda çıkan yangın sonrası sigorta şirketi hasar dosyasını açıyor ve bir ekspertiz görevlendiriyor. Ekspertiz ücreti, bilirkişi raporu, avukat veya danışmanlık giderleri bu madde kapsamında sigortacının sorumluluğundadır. Hasar sonradan “poliçe teminatı dışında” kabul edilse bile, işletme sahibinin yaptığı makul harcamalar sigorta şirketinden tahsil edilebilir.

Ancak burada kritik bir sınır vardır: Eksik sigorta (sigorta bedelinin sigorta değerinden düşük olması) durumunda, 1426. maddenin 2. fıkrası sizi doğrudan 1462. maddeye yönlendirir. Buna göre, yapılan giderler de sigortacının sorumluluğu oranında indirime tabi tutulur. Örnekle pekiştirelim: İşletmenizin toplam mal varlığı 1.000.000 TL değerinde, ancak sigorta poliçenizi 500.000 TL üzerinden yaptırdınız. Ekspertiz ve tespit için yapılan 40.000 TL'lik giderin sigorta şirketi tarafından karşılanacak kısmı, sigorta bedelinin sigorta değerine oranı (500.000/1.000.000 = 1/2) nedeniyle yalnızca 20.000 TL'dir. Bu nedenle SicilAI olarak işletme sahiplerine her dönem sonunda envanter ve sigorta bedellerini güncellemelerini öneriyoruz; aksi halde hasar anında hem tazminattan hem de giderlerden kısıntı yapılır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Makuliyet sınırının aşılması: Rizikonun kapsamını belirlemekle ilgisi olmayan, fahiş veya gereksiz harcamalar sigorta şirketi tarafından reddedilebilir.
• Belgelendirme eksikliği: Yapılan masraflara ilişkin fatura, sözleşme ve ödeme dekontları düzenli saklanmazsa, ispat yükümlülüğü yerine getirilmemiş olur ve alacak hakkı kaybedilebilir.
• Eksik sigorta oranının göz ardı edilmesi: Sigorta bedeli güncellenmeyen işletmelerde, makul giderlerin tamamının ödeneceği varsayımı yanlıştır; 1462. madde uyarınca oransal indirim uygulanır ve işletme aradaki farkı kendi cebinden karşılamak zorunda kalır.
• Faydasız gider yanılgısı: Madde “faydasız kalmış olsa bile” ödemeyi emreder, ancak bu, sigortalının her yaptığı harcamanın otomatik olarak ödeneceği anlamına gelmez. Giderin, rizikonun aydınlatılmasına yönelik ve zorunlu olması şarttır.