# MADDE 143
Yeni Kuruluş Yoluyla Birleşmede Uygulanacak Hükümler

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 143, Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen "yeni kuruluş yolu ile birleşme" işleminde hangi kuralların geçerli olacağını belirler. Bu birleşme türünde, birden fazla şirket ortadan kalkarak yeni bir tüzel kişilik altında birleşir. İşte bu yeni şirketin kuruluşu sırasında, TTK'nın genel kuruluş hükümleri yerine; yine TTK'nın ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun bazı özel düzenlemeleri devreye girer.

Maddenin ana kuralı şudur: Yeni kuruluş yoluyla birleşmede, kural olarak bu Kanun'un (TTK) ve Kooperatifler Kanunu'nun ayni sermaye konulmasına dair düzenlemeleri ile asgari ortak sayısına ilişkin hükümleri dışındaki tüm maddeleri, yeni şirketin kuruluşuna uygulanır. Yani istisna açıkça sayılmıştır: ayni sermaye (mal, araç, gayrimenkul gibi para dışı varlıkların sermaye olarak konması) ve asgari ortak sayısı konularında, genel kuruluş hükümleri değil, birleşmeye özgü özel kurallar uygulanacaktır. Bu, birleşme işlemini kolaylaştırmak ve şirketlerin malvarlıklarının devrini pratik hale getirmek içindir.

Şirket sahibi ve esnaf açısından anlamı şudur: Eğer şirketiniz bir başka şirketle birleşip yeni bir şirket kuruyorsa, o yeni şirketin kuruluşunda "sıfırdan şirket kuruyormuş gibi" tüm formaliteleri tekrar yaşamazsınız. Birleşmeye katılan şirketlerin varlıkları ve ortak yapısı zaten mevcut olduğu için kanun koyucu bu durumu özel olarak düzenlemiştir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Düşünün ki iki limited şirket, uzmanlaştıkları alanlarda güçlerini birleştirip tek bir anonim şirket kurmak istiyor. Bu birleşme "yeni kuruluş yoluyla birleşme"dir. Şirketler, ticaret siciline başvurarak yeni şirketin tescilini ister. Bu başvuru sırasında klasik bir kuruluşta istenen tüm belgelerin yanı sıra birleşme sözleşmesi ve genel kurul kararları da sunulur.

Bu maddenin pratik sonucu şudur: Örneğin, birleşmeye katılan şirketlerin ortakları, yeni şirkete ayni sermaye olarak şirketlerindeki hisselerini, makinelerini veya taşınmazlarını koyacaklarsa, TTK'nın ayni sermayeye ilişkin genel hükümleri (örneğin bilirkişi raporu zorunluluğu gibi) yerine, birleşme işlemine özgü daha esnek düzenlemeler uygulanır. Benzer şekilde, yeni şirketin ortak sayısı belirlenirken, birleşmeye katılan şirketlerin ortak sayıları toplamı dikkate alınacağından, asgari ortak sayısına ilişkin genel kuruluş hükümleri (örneğin anonim şirkette en az bir ortak şartı gibi) bu birleşme özelinde farklı işler.

Sicil müdürlükleri, bu tür birleşme başvurularında maddenin bu istisnasını gözeterek işlem yapar. Yani müzakere yürüten şirket danışmanları veya mali müşavirler, birleşme sözleşmesini hazırlarken bu hükmü bilmek zorundadır. SicilAI platformu olarak biz de bu tür birleşme işlemlerinde başvuru süreçlerinin doğru kurgulanması için güncel mevzuat takibini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Ayni sermaye istisnasının yanlış yorumlanması: Bu madde, ayni sermaye konulmasına dair düzenlemelerin tamamen uygulanmayacağı anlamına gelmez. Sadece kuruluşa özgü hükümler birleşme kurallarına göre uyarlanır. Ayni sermayenin değerlemesi ve tescilinde eksiklik yapılırsa, şirket ortaklarının sorumluluğu gündeme gelebilir.
• Asgari ortak sayısı hesaplamalarında hata: Birleşme sonucunda ortak sayısı, katılan şirketlerin ortak sayılarının basit bir toplamı değildir. Aynı kişilerin birden fazla şirkette ortak olması durumunda, fiili ortak sayısı yanlış hesaplanabilir. Bu durum yeni şirketin kuruluşunun reddine yol açabilir.
• Hangi maddelerin uygulanacağının karıştırılması: Madde, TTK ve Kooperatifler Kanunu'ndaki diğer kuruluş hükümlerinin uygulanacağını söyler. Bu, genel kurul toplantısı, esas sözleşme hazırlanması, tescil ve ilan gibi birçok prosedürün hâlâ geçerli olduğu anlamına gelir. Bunların atlanması, birleşmenin geçersizliğine sebep olabilir.