# MADDE 1430
Sigorta Primi Ödeme ve Cayma Hakkı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1430. maddesi, sigorta sözleşmelerinde prim ödeme yükümlülüğünün temel kurallarını belirler. Maddeye göre, sigorta ettiren (poliçeyi yaptıran kişi) kararlaştırılan primi ödemekle yükümlüdür. Aksine bir anlaşma yoksa prim peşin ödenir; ancak taraflar taksitlendirme konusunda anlaşabilir. Prim kural olarak nakden (para olarak) ödenir. Bunun tek istisnası, ilk taksidin nakden ödenmesi şartıyla sonraki primler için kambiyo senedi (bono, çek gibi) verilebilmesidir. Bu durumda ödeme, senedin tahsil edildiği anda gerçekleşmiş sayılır. Ayrıca madde, sigorta ettirene önemli bir cayma hakkı tanır: Sigortacının sorumluluğu başlamadan önce, kararlaştırılmış primin yarısını ödeyerek sözleşmeden cayılabilir. Kısmi caymada ise cayılan kısma denk gelen primin yarısı ödenir. Bu düzenleme, sigorta ettirenin korunmasını amaçlar.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi, işyeri veya araç filosu için sigorta poliçesi yaptırmak istediğinde bu madde devreye girer. Örneğin, yıllık 120.000 TL prim karşılığında yangın sigortası yaptıran bir işletme, poliçede taksitlendirme yoksa bedeli peşin ödemek zorundadır. Ancak sigorta şirketiyle anlaşarak primi 4 taksite bölebilir. Bu durumda ilk taksit olan 30.000 TL'yi nakden ödemesi, kalan taksitler için ise çek veya senet vermesi mümkündür. Verilen kambiyo senedi vadesinde tahsil edildiğinde, o taksit ödenmiş sayılır. Senedin ödenmemesi hâlinde sigortacı, teminatın devamı için ihtarname çekme veya poliçeyi askıya alma yoluna gidebilir. Diğer yandan, bir işletme sigorta şirketinin risk değerlendirmesi sonrası poliçenin kapsamını beğenmezse veya daha uygun bir teklif bulursa, sigortacının sorumluluğu başlamadan önce primin yarısını ödeyerek sözleşmeden cayabilir. Bu sayede şirketler gereksiz maliyetlere katlanmadan esnek bir karar alma şansı elde eder. SicilAI olarak, şirket sahiplerinin sigorta sözleşmelerini yapmadan önce bu cayma hakkını ve prim ödeme şartlarını bilerek hareket etmesinin önemli olduğunu vurguluyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Peşin prim şartını göz ardı etmek: Sözleşmede taksitlendirme yoksa primin tamamı peşin ödenmelidir. Aksi hâlde sigortacı, sorumluluğun başlamadığını ileri sürebilir ve hasar anında teminat sağlanamayabilir.
• Kambiyo senedinin ödenmemesi: Verilen çek veya senedin karşılıksız çıkması, sigorta priminin ödenmemiş sayılmasına neden olur. Bu durumda sigorta teminatı kesintiye uğrayabilir.
• Cayma süresini kaçırmak: Sigortacının sorumluluğu başladıktan sonra cayma hakkı kullanılamaz. Bu nedenle poliçenin başlangıç tarihi dikkatle takip edilmelidir.
• Kısmi cayma hesabı yanlış yapılırsa: Kısmi caymada ödenecek tutar, cayılan kısma ait primin yarısıdır. Yanlış hesaplama, hukuki uyuşmazlıklara yol açabilir.
• Sözlü anlaşmalara güvenmek: Prim ödeme şekli ve taksitlendirme, poliçe üzerinde yazılı olarak belgelenmelidir. Aksi hâlde ispat sorunu yaşanır.