# MADDE 1434
Sigorta Primi Ödenmemesi Temerrüt ve Fesih

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, sigorta poliçesinden doğan prim borcunu zamanında ödemeyen sigorta ettireni (poliçe sahibini) ilgilendirir. 1431’inci maddeye göre sigortacının istediği prim ödenmezse, borçlu otomatik olarak temerrüde düşer; yani hukuken ödeme gecikmesi ve buna bağlı sorumluluk başlamış olur.

Madde, ilk prim ile sonraki taksitler arasında önemli bir ayrım yapar. İlk taksit veya tamamı peşin ödenmesi gereken prim zamanında ödenmezse, sigortacının üç ay içinde sözleşmeden cayma hakkı vardır. Bu süre, primin vadesinden itibaren işler. Üç ay içinde sigortacı, prim alacağını dava veya icra takibi yoluyla istemezse, sözleşmeden cayılmış sayılır. Yani poliçe kendiliğinden geçersiz hale gelir.

Sonraki taksitlerden birinin ödenmemesi durumunda ise işleyiş daha esnektir. Sigortacı, sigorta ettirene noter aracılığıyla veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük bir ödeme süresi verir ve “bu sürede ödenmezse sözleşme feshedilmiş sayılır” ihtarında bulunur. On günlük süre sonunda borç ödenmezse, sigorta sözleşmesi hiçbir ek işleme gerek kalmaksızın feshedilmiş olur. Bununla birlikte sigortacının, temerrüt nedeniyle Türk Borçlar Kanunu'ndan doğan faiz, tazminat ve diğer alacak hakları saklı kalır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi veya esnaf; işyeri yangın sigortası, araç filosu için kasko veya zorunlu trafik sigortası, ürün sorumluluk sigortası gibi poliçeler yaptırır. Prim ödemesi geciktiğinde, sigortacının sözleşmeyi tek taraflı sona erdirme yetkisi doğar. Örneğin bir işletme, aracının kasko priminin ikinci taksitini ödemeyi unutur. Sigortacı, iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre verir. Bu sürede borç ödenmezse, poliçe feshedilmiş sayılır. Ertesi gün araç kaza yaparsa, sigorta şirketi hasarı karşılamaz; çünkü sözleşme artık yürürlükte değildir. Ayrıca sigortacı, gecikmiş primleri ve faizi icra yoluyla talep edebilir.

Sicil ve ruhsat işlemlerinde de durum kritiktir. Örneğin taşımacılık faaliyeti için zorunlu sigorta ibrazı gereken işlemlerde, sigortası feshedilmiş bir poliçe geçerli sayılmaz. Bu durumda araç trafikten men edilebilir, idari para cezası uygulanabilir. SicilAI olarak önerimiz; prim ödeme tarihlerini dijital takvimde işaretleyin, otomatik ödeme talimatı verin ve sigortacıdan gelen her ihtarı ciddiye alın. Unutmayın: İhtarın usulüne uygun yapılması şarttır; ancak ihtardan sonra ödeme yapılmazsa fesih kaçınılmazdır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• İlk primde cayma riski: İlk taksit ödenmezse sigortacı 3 ay içinde cayabilir. Sigortacı bu sürede dava veya takip başlatmazsa sözleşme kendiliğinden cayılmış sayılır; sigorta ettiren poliçesini kaybeder.
• İhtar usulüne dikkat: Sigortacı, izleyen primler için noter veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vermeden fesih yapamaz. Usulüne uygun olmayan ihtar, feshi geçersiz kılabilir.
• TBK’dan doğan haklar saklıdır: Sözleşme feshedilse bile sigortacı, gecikmiş primleri, faizini ve müspet zararını ayrıca talep edebilir. Prim borcu sıfırlanmaz.
• İki ihtar kuralı: Bir sigorta dönemi içinde iki kez ihtar gönderilmişse, sigortacı dönem sonu itibarıyla sözleşmeyi feshedebilir. Bu durumda işletme, yeni dönem için teminatsız kalabilir.
• Can sigortalarında koruma: Can sigortalarında indirime ilişkin hükümler saklıdır; ancak birikimli poliçelerde fesih veya cayma sonrası poliçe değerinde ciddi kayıplar yaşanabilir.