# MADDE 1440
Sigortada Cayma Bildirimi Onbeş Gün Kuralı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1440. maddesi, sigortacının cayma hakkını kullanırken izlemesi gereken usulü düzenler. Sigorta sözleşmesinin kurulması sırasında sigorta ettirenin (poliçe sahibinin) beyan yükümlülüğünü ihlal etmesi, örneğin riski artıran önemli bir hususu bilerek söylememesi veya yanlış beyan etmesi durumunda sigortacı, sözleşmeden cayma hakkına sahiptir. Ancak bu cayma hakkı, sigorta ettirene yöneltilmiş bir beyan ile kullanılmalıdır. Aksi takdirde cayma hukuken geçerlilik kazanmaz. Madde ayrıca bu beyanın süresini de belirlemiştir: On beş gün. Bu süre, sigortacının bildirim yükümlülüğünün ihlal edilmiş olduğunu öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Sürenin dolması hâlinde cayma hakkı ortadan kalkar; sigortacı artık sözleşmeye bağlı kalır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir şirket sahibi düşünelim: Depo olarak kiraladığı binayı yangın sigortasıyla güvence altına alıyor. Binanın daha önce yanmış veya hasar görmüş olduğunu bilmesine rağmen bu durumu sigorta şirketine bildirmiyor. Bir yangın sonrasında hasar meydana geldiğinde, sigortacı yaptığı incelemelerde bu ihlali öğrenirse 1440. madde devreye girer. Sigortacı, ihlali öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde, "sözleşmeden cayıyorum" beyanını sigorta ettirene yazılı ve ispatlanabilir şekilde ulaştırmalıdır. Bu süre beklenirse cayma hakkı kaybolur ve sigortacı hasarı ödemekle yükümlü hâle gelir. Ticari hayatta bu tür bildirimler çoğu zaman noter ihtarnamesi veya iadeli taahhütlü mektupla yapılır. Şirket sahiplerinin, ticaret sicilinde kayıtlı adreslerini güncel tutması bu noktada kritiktir; çünkü sigortacının gönderdiği cayma ihbarı eski adrese tebliğ edilirse, tebligat hukuken geçerli sayılabilir ve hak kaybı doğabilir. SicilAI olarak özellikle şirket yöneticilerinin, güncel adres ve yetkili iletişim bilgilerini sicil kayıtlarına zamanında işletmelerini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• On beş günlük süre hak düşürücü niteliktedir; bu süre geçtikten sonra yapılan cayma bildirimi hukuken sonuç doğurmaz ve mahkemede ileri sürülemez.
• Cayma beyanının açık, yazılı ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde olması gerekir. Sözlü beyanlar veya sadece telefon ile yapılan ihbarlar ispat sorunlarına yol açar.
• Bildirimin sigorta ettirene ulaştığının ispatı çok önemlidir. Bu nedenle noter ihtarnamesi veya iadeli taahhütlü mektup kullanılmalı; düz posta ile gönderimden kaçınılmalıdır.
• Sigortacının ihlali öğrenme tarihi her zaman net değildir. Bu tarih belgelendirilemezse, öğrenme tarihinin tespiti yargıtıya taşınan bir uyuşmazlık hâline gelebilir.
• Sigorta ettiren taraf, sözleşme süresince riski artıran değişiklikleri (örneğin binanın kullanım amacının değişmesi) bildirmezse cayma riskiyle karşılaşabilir; bu nedenle iç prosedürlerde bildirim sorumluluğu netleştirilmelidir.
• Süresi içinde cayma hakkı kullanılmazsa sigortacı, sözleşmeyi ayakta tutmak zorunda kalır; ancak varsa prim farkını talep etme hakkı saklı kalır. Bu durum, sigorta şirketinin prim alacağını artırabilir.