# MADDE 1445
Sigorta Riziko Ağırlaşmasında Fesih ve Prim Farkı Hakkı
Resmi Kanun Metni
(1) Sigortacı sözleşmenin süresi içinde, rizikonun gerçekleşmesi veya mevcut durumun ağırlaşması ihtimalini ya da sözleşmede riziko ağırlaşması olarak kabul edilebilecek olayların varlığını öğrendiği takdirde, bu tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeyi feshedebilir veya prim farkı isteyebilir. Farkın on gün içinde kabul edilmemesi hâlinde sözleşme feshedilmiş sayılır.
(2) Değişikliklerin yapılmasından önceki duruma dönüldüğü takdirde fesih hakkı kullanılamaz.
(3) Süresinde kullanılmayan fesih ve prim farkını isteme hakkı düşer.
(4) Rizikonun artmasına, sigortacının menfaati ile ilişkili bir husus, sigortacının sorumlu olduğu bir olay veya insanî bir görevin yerine getirilmesi ve hayat sigortalarında da sigortalının sağlık durumunda meydana gelen değişiklikler sebep olmuşsa, birinci ilâ üçüncü fıkra hükümleri uygulanmaz.
(5) Rizikonun gerçekleşmesinden sonra sigorta ettirenin ihmali belirlendiği ve değişikliklere ilişkin beyan yükümlülüğünün ihlal edildiği saptandığı takdirde, söz konusu ihlal tazminat miktarına veya bedele ya da rizikonun gerçekleşmesine etki edebilecek nitelikte ise, ihmalin derecesine göre, tazminattan veya bedelden indirim yapılır. Sigorta ettirenin kastı hâlinde ise meydana gelen değişiklik ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı varsa, sigortacı sözleşmeyi feshedebilir; bu durumda sigorta tazminatı veya bedeli ödenmez. Bağlantı yoksa, sigortacı ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oranı dikkate alarak sigorta tazminatını veya bedelini öder.
(6) Sigortacı, rizikonun gerçekleşmesinden önce, sigorta ettirenin beyan yükümlülüğünü kasıtlı olarak ihlal ettiğini öğrenince, birinci fıkraya göre sözleşmeyi feshetse bile, değişikliğin meydana geldiği sigorta dönemine ait prime hak kazanır.
(7) Sigortacıya tanınan feshin bildirim süresi veya feshin hüküm ifade etmesi için verilen süre içinde, yapılan değişiklikle bağlantılı olarak rizikonun gerçekleşmesi hâlinde, sigorta tazminatı veya bedeli ödenen primle ödenmesi gereken prim arasındaki oran dikkate alınarak hesaplanır.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1445. maddesi, sigorta sözleşmesinin devamı sırasında rizikonun (sigorta edilen tehlikenin) ağırlaşması hâlinde sigortacının hangi haklara sahip olduğunu düzenler. Maddeye göre; sigortacı, rizikonun gerçekleşmesi veya mevcut durumun ağırlaşması ihtimalini ya da sözleşmede riziko ağırlaşması sayılan olayların varlığını öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde sözleşmeyi feshedebilir veya prim farkı talep edebilir. Sigortacının prim farkını istemesi hâlinde, sigorta ettiren (poliçeyi yaptıran kişi) on gün içinde bu farkı kabul etmezse, sözleşme kendiliğinden feshedilmiş sayılır. Değişiklikler yapılmadan önceki duruma dönülürse fesih hakkı kullanılamaz; ayrıca bu haklar süresinde kullanılmazsa tamamen düşer.
Maddenin devamında, rizikonun ağırlaşmasına; sigortacı ile ilgili bir hususun, sigortacının sorumlu olduğu bir olayın, insani bir görevin yerine getirilmesinin veya hayat sigortalarında sigortalının sağlık durumundaki değişikliklerin sebep olması hâlinde yukarıdaki hükümlerin uygulanmayacağı belirtilir. Yani sigortacı bu durumlarda fesih veya prim farkı isteyemez.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Bir şirket sahibi olarak düşünün: İş yeriniz için yangın sigortası yaptırdınız ve poliçenin düzenlendiği tarihte iş yerinizde sadece ofis faaliyeti yürütülüyordu. Ancak daha sonra aynı adreste kimyasal madde depolamaya başladınız. Bu durum, sigortacı açısından rizikonun ağırlaşmasıdır. Sigortacı bu değişikliği öğrendiği tarihten itibaren bir ay içinde size prim farkı teklif edebilir veya sözleşmeyi feshedebilir. Eğer prim farkını onaylamazsanız sözleşmeniz feshedilmiş sayılır. Bu yüzden riziko artışına neden olan değişiklikleri (faaliyet konusu değişimi, makine/ekipman yenileme, kapasite artışı, ek depo kiralama) sigorta şirketinize zamanında bildirmeniz gerekir. Bildirmezseniz, riziko gerçekleştiğinde maddenin beşinci fıkrası uyarınca tazminatınız ihmalinizin derecesine göre indirilebilir; kastınız varsa ve değişiklikle riziko arasında bağlantı da varsa sigortacı hiç ödeme yapmayabilir.
Sigortacının fesih bildirim süresi içinde, değişiklikle bağlantılı bir riziko gerçekleşirse tazminat, ödenen prim ile olması gereken prim arasındaki orana göre hesaplanır. Bu oran, tazminatın tamamının değil, orantılı bir kısmının ödeneceğini gösterir.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Riziko ağırlaşmasına neden olan değişiklikleri sigorta şirketine bildirmemek tazminat indirimine ve hatta ödenmemesine yol açabilir.
- Sigortacı fesih hakkını öğrenme tarihinden itibaren bir ay içinde kullanmazsa bu hak düşer; ancak bu süreye güvenip sigortalı da kendi yükümlülüklerini ihmal etmemelidir.
- Sigortacının prim farkı teklifi geldiğinde on günlük süreyi kaçırmak, sözleşmenin otomatik feshine neden olur; bu süre içinde yazılı kabul veya itiraz mutlaka beyan edilmelidir.
- Yapılan değişiklikten önceki duruma dönülmesi hâlinde fesih hakkının kullanılamayacağını bilmek ve bu dönüşü belgeleyebilmek önemlidir.
- Hayat sigortalarında sağlık durumundaki değişiklikler riziko ağırlaşması sayılmaz; bu konuda sigorta şirketinin dayatmalarına karşı hukuki haklarınızı koruyun.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.