# MADDE 164
Bölünmede yeni şirket kuruluş istisnaları madde 164

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, bir şirketin bölünmesi sırasında ortaya çıkacak yeni şirketin kuruluşunu özel bir rejime tabi tutar. Normal şartlarda bir anonim veya limited şirket kurmak için Türk Ticaret Kanunu'ndaki genel kuruluş prosedürleri uygulanır. Ancak bölünme yoluyla kuruluşta, bu genel kuralların yanına Kooperatifler Kanunu'ndaki kuruluşa ilişkin hükümler de eklenir. En kritik kolaylık ise şudur: Bölünme sonucu kurulacak sermaye şirketinde kurucu sayısına ilişkin asgari sınır aranmaz ve ayni sermaye (mal, araç, gayrimenkul, hisse gibi para dışı varlıklar) konulmasına ilişkin kısıtlayıcı özel hükümler uygulanmaz. Yani iş dünyası açısından bu madde, mevcut bir şirketin bir bölümünün ayrılıp bağımsız bir şirket hâline gelmesini bürokratik engellerden arındıran bir kolaylaştırıcı düzenlemedir. Amaç, şirket içi yeniden yapılanmaların önünü açmaktır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir üretim şirketiniz var ve lojistik departmanınızı ayrı bir anonim şirket olarak yapılandırmak istiyorsunuz. Bölünme sözleşmesi veya planına göre bu yeni şirkete, mevcut şirketin lojistik deposu, araçları ve ilgili personeli aktarılacak. Bu senaryoda yeni kurulacak şirket için tek bir kurucu (mevcut şirket) yeterli olacaktır. Ayrıca depo ve araçlar gibi ayni varlıklar, bilirkişi raporu ve mahkeme kararı gibi ağır prosedürlere takılmadan (bölünme planındaki değerlerle) sermaye olarak gösterilebilecektir. Ticaret sicili müdürlüğüne yapılan tescil başvurusunda, bölünme kararının noter onaylı örneği ve bölünme planı ibraz edilerek işlemler büyük ölçüde hızlandırılır. Bu sayede şirket sahipleri hem zaman kazanır hem de ciddi bir danışmanlık ve harç maliyetinin önüne geçer. Süreçteki kritik anahtar, bölünmenin tüm unsurlarının (aktarılan malvarlığı, yeni şirketin pay oranları ve esas sözleşmesi) doğru ve eksiksiz belgelenmesidir. SicilAI olarak bu tür yeniden yapılanma işlemlerinde, bölünme planının sicil müdürlüğü ön incelemesinden hatasız geçmesi için belgelerin uyum içinde hazırlanması gerektiğini her zaman vurguluyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Kurucu sayısı istisnasını yanlış yorumlamak: Bu istisna yalnızca bölünme sonucu kurulan şirket için geçerlidir. Normal bir şirket kuruluşunda (bölünme olmadan) asgari kurucu sayısı hâlâ aranır. Bu maddeyi genel kuruluşa uyarlamak ciddi bir hatadır.
• Ayni sermaye istisnası sonrası değerleme sorunları: Mahkeme onayı aranmasa da, bölünme planında aktarılan varlıkların gerçeğe uygun değerleriyle gösterilmesi zorunludur. Eksik veya şişirilmiş değerler, şirketin iflası hâlinde alacaklılara karşı sorumluluk doğurabilir.
• Bölünmenin ticaret siciline eksik tescil edilmesi: Yeni şirketin kuruluşu ve bölünme işlemi tek bir tescil sürecinde birbirine bağlıdır. Sadece yeni şirketin tescilini yaptırıp bölünmenin diğer yönlerini (devredilen kısım, malvarlığı envanteri) ihmal etmek, işlemi geçersiz kılabilir.