# MADDE 168
Bölünmede Tahsis Edilmeyen Malvarlığı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 168. maddesi; bölünme sözleşmesinde veya bölünme planında hangi şirkete geçeceği açıkça yazılmayan malvarlığı kalemlerinin akıbetini düzenler. Tam bölünmede bölünen şirketin malvarlığı devralan şirketlere dağıtılır. Eğer herhangi bir malvarlığı kalemi listede unutulursa, devralan tüm şirketler bu kalem üzerinde, bölünme planındaki net aktif malvarlığı oranlarıyla orantılı olarak paylı mülkiyet hakkı kazanır. Başka bir deyişle bölünme sonucunda kime ne kadar net varlık geçmişse, tahsissiz kalan mal da o oranda paylaşılmış sayılır. Kısmi bölünmede ise devreden şirket varlığını sürdürdüğü için, tahsisi yapılmayan malvarlığı onun üzerinde kalır; bu durumda bir devir varsayımı öngörülmez. İkinci fıkra uyarınca aynı esaslar, unutulan alacaklar ile patent, marka, faydalı model gibi maddi olmayan haklara da uygulanır. Üçüncü fıkra ise tam bölünmeye katılan şirketleri ilgilendiren kritik bir güvence getirir: bölünme sözleşmesi veya planında hiçbir şirkete tahsis edilmeyen borçlardan katılan tüm şirketler müteselsilen sorumlu olur.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir tam bölünme senaryosu düşünelim: A şirketi, B ve C şirketlerine devrolmak üzere bölünme kararı alır. Plana göre B'nin devraldığı net aktif değer toplamın yüzde 60'ı, C'ninki yüzde 40'ıdır. Sözleşme hazırlanırken A'ya ait bir taşınmaz ve bir banka hesabı dışarıda kalırsa ne olur? Taşınmaz, B ve C arasında sırasıyla 60/40 oranında paylı mülkiyet konusu olur; banka hesabındaki alacak da aynı oranda paylaşılır. Unutulan bir kredi borcu ise B ve C'den her birinin borcun tamamından sorumlu olması sonucunu doğurur. Bu durumda alacaklı banka tahsilatı daha kolay yapabildiği şirkete başvurur; ödeyen şirket diğerine ancak iç ilişkide rücu edebilir. Ticaret sicili işlemleri açısından bölünme tescil edilirken sunulan belgelerde malvarlığı envanterinin tam olması kritiktir. Sonradan fark edilen bir eksiklik için ek genel kurul kararı alınması, sözleşmenin tadil edilmesi ve yeniden tescil başvurusu yapılması gerekebilir. SicilAI olarak bölünme öncesi tüm taşınır, taşınmaz, alacak, borç ve maddi olmayan hakların listelenerek bölünme sözleşmesinin eki hâline getirilmesini öneriyoruz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Eksik envanter: Malvarlığı listesinde bir kalemin unutulması, tam bölünmede paylı mülkiyet ve müteselsil sorumluluk doğurur; taraflar arasında ciddi uyuşmazlık çıkabilir.
• Oran hataları: Net aktif malvarlığı oranının yanlış hesaplanması, tahsissiz kalan taşınmaz veya alacak üzerindeki payları doğrudan etkiler; bu yüzden mali tabloların güncel değerlerle hazırlanması gerekir.
• Gözden kaçan borçlar: Tam bölünmede tahsissiz borçlardan tüm devralan şirketler müteselsilen sorumludur. Sözleşmede borcun kime ait olacağı açıkça belirtilmezse alacaklı en kolay ulaştığı şirkete icra başlatabilir.
• Maddi olmayan hakların unutulması: Patent, marka, faydalı model veya lisans sözleşmeleri bölünme planında yer almazsa kıyas yoluyla aynı oranlarda paylaştırılır; tescil kayıtları ayrıca güncellenmelidir.
• Kısmi bölünmede varsayım hatası: Kısmi bölünmede tahsis edilmeyen malvarlığı devreden şirkette kalır. Bu hükmün aksine sözleşmeye "devredilmiştir" yazılması, hukuki geçersizlik ve sicil reddiyle karşılaşabilir.