# MADDE 263
Ayrılan Ortağın Devam Eden İşlerdeki Hakları

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Madde 263, ortaklıktan ayrılan veya çıkarılan kişinin, ayrılış anından önce başlatılmış işlerdeki konumunu belirler. Kural şudur: "Çıkış, daha önce başlamış işlerin sonuçlarını ortadan kaldırmaz." Ayrılan ortak, sözleşmesi çıkıştan önce imzalanmış bir siparişin veya yapımı süren bir projenin doğurduğu kâra ortak olabildiği gibi, zarardan da payını alır. Bunun karşılığında geride kalan ortaklar işi canlarının istediği gibi durduramaz; işi faydalı ve bir sonuca ulaşacak şekilde tamamlamakla yükümlüdürler. Ayrılan ortak da "engel olma" hakkına sahip değildir; örneğin, ortaklıkta kalan kişinin malı satmasını veya sözleşmeyi ifa etmesini keyfî olarak durduramaz. Fakat kanun koyucu burada ayrılan ortağı korumasız bırakmamıştır. İşin hemen tasfiyesi mümkün değilse, ortak her faaliyet dönemi sonunda o yıl biten işlerin hesabını ve devam eden işlemlerin güncel durumunu isteme hakkına sahiptir. Bu sayede şirket çıkışı, hem ayrılan hem kalan ortaklar için adil bir denge içinde sonuçlandırılır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir kollektif şirkette üç ortak olduğunu ve birinin şirketten ayrılmak istediğini düşünün. Çıkış tarihinden önce şirket, bir müşteriyle uzun süreli bir tedarik sözleşmesi yapmıştır. Ayrılan ortak, bu sözleşmenin ifası sürerken şirketten ayrıldığında, sözleşmenin getireceği hak ve borçlara katılmaya devam eder. Kalan iki ortak, sözleşmeyi ticari açıdan faydalı biçimde tamamlama hakkına sahiptir; ayrılan ortak, "ben çıktım, işi yarıda kesin" diyemez. Ancak mal teslimatları ve ödemeler altı aya yayılmışsa, ayrılan ortak her faaliyet dönemi sonunda devam eden işin durumunu yazılı olarak kalan ortaklardan sorabilir. Sicil işlemleri açısından çıkışın tescil ve ilan edildiği tarih büyük önem taşır; bu tarihten sonra üçüncü kişilerle yeni kurulan ilişkilerde ayrılan ortağın sorumluluğu doğmaz. SicilAI üzerinden yapılan tescil başvurularında çıkış tarihi ve ekli belgelerin eksiksiz sunulması, ileride doğabilecek ihtilafları önlemek açısından kritiktir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Ayrılan ortağın çıkışının ticaret siciline zamanında tescil ettirilmemesi; bu durumda üçüncü kişiler ortak hâlâ şirketteymiş gibi işlem yapabilir ve ayrılan ortak yeni borçlardan sorumlu tutulabilir.
• Kalan ortakların, ayrılan ortağın bilgi alma hakkını görmezden gelerek yıl sonu hesaplarını ve devam eden işler durumunu bildirmemesi; bu ihlal mahkemeye taşınırsa hem yargılama gideri hem de tazminat riski doğar.
• Ayrılış anında mevcut işlerin envanterinin ve devam eden sözleşmelerin yazılı bir tutanakla tespit edilmemesi; hangi işin çıkıştan önce başladığı sonradan uyuşmazlık konusu olur.
• İşin hemen tasfiyesinin mümkün olup olmadığının değerlendirilmemesi ve tarafların süreç sonunda hesaplaşma yerine tek taraflı beyanlara güvenmesi.
• Devam eden işlerin kötü yönetilerek zararla sonuçlanması hâlinde, ayrılan ortağın da zarara katılmak zorunda kalabileceğinin göz ardı edilmesi.