# MADDE 290
Tasfiye Sonrası Defter Saklama Yükümlülüğü

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 290. maddesi, bir şirketin tasfiye sürecinin tamamlanmasının ardından, şirkete ait defterlerin ve belgelerin akıbetini düzenler. Madde, doğrudan Kanun’un 82. maddesine atıf yaparak tasfiye sonrasında da aynı saklama kurallarının geçerli olduğunu hükme bağlar. Bilindiği gibi 82. madde, tacirlerin ticari defterlerini, envanterlerini, yazışmalarını ve diğer tüm belgelerini 10 yıl süreyle saklama zorunluluğunu getirir. Bu süre, defterlerin kapatıldığı veya belgelerin düzenlendiği yılın bitiminden itibaren başlar.

Bu maddeyi günlük dile çevirirsek: Şirketiniz tasfiye edilip ticaret sicilinden silinse bile, arkanızda bıraktığınız muhasebe kayıtları, yevmiye defterleri, defteri kebirler, karar defterleri ve ticari yazışmalar 10 yıl boyunca saklanmak zorundadır. Tasfiye süreci sona erdi diye evrakları çöpe atmak ya da imha etmek hukuken mümkün değildir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir limited şirket veya anonim şirket tasfiye edildiğinde, tasfiye memuru kalan malvarlığını pay sahiplerine dağıtır ve alacaklıları tatmin ederse şirketin tüzel kişiliği sona erer. Ancak tüzel kişilik sona erse de kanun koyucu, sonradan ortaya çıkabilecek hukuki uyuşmazlıklar (örneğin gizli bir alacak davası, vergi incelemesi veya hissedarlar arası anlaşmazlık) için belgelerin korunmasını şart koşar. Uygulamada tasfiye memuru, tasfiye sonrası belgeleri saklayacak kişiyi genel kurul kararıyla belirler. Eğer böyle bir belirleme yapılmadıysa, son tasfiye memuru veya şirketin son yetkili organları bu yükümlülüğü üstlenir. SicilAI olarak sıkça karşılaştığımız bir durumdur; tasfiye memurları görevlerini tamamladıklarını düşünüp defterleri teslim etmeden sicil silme işlemi yapmaya çalışırlar. Ancak ticaret sicili müdürlükleri, 290. maddeye istinaden defterlerin ve belgelerin saklanacağına dair beyan veya teslim belgesi istemektedir.

Somut senaryo: Bir şirket 2025 yılında tasfiye olmuştur. 2027 yılında eski bir tedarikçi, tasfiye döneminde ödenmeyen bir faturaya dayanarak dava açar. Mahkeme bilirkişi incelemesi ister. İşte tam bu noktada 2018, 2019, 2020 yıllarına ait yevmiye defterleri ve ticari defterlerin 10 yıllık süre boyunca saklandığı ispat edilmezse, şirketin eski ortakları ciddi hukuki sorumlulukla karşı karşıya kalır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Süre ihlali: Defterlerin kapatıldığı yılın bitiminden itibaren 10 yıl dolmadan belgelerin imha edilmesi veya kaybedilmesi, hem mali hem hukuki sorumluluk doğurur.
• Uygun koşullarda saklamama: Belgelerin yangına, su baskınına, hırsızlığa karşı korunması gerekir. Bu koşullar sağlanmazsa ve belgeler zayi olursa, TTK'nın 82. maddesi kapsamında ispat külfeti değişir ve ağırlaşır.
• Teslim ve devir eksikliği: Tasfiye memuru görevini tamamlarken defterleri kimin saklayacağını belirlemezse, sonradan taraflar arasında ihtilaf çıkar. Bu durumda tasfiye memurunun kişisel sorumluluğu gündeme gelir.
• Elektronik ortam kaynakları: Defterler e-Defter olarak tutuluyorsa, saklama yükümlülüğü aynen devam eder. Ancak elektronik ortamdaki verilerin yedeklenmemesi ve güvenliğinin sağlanmaması, veri kaybına yol açabilir.
• Vergi mevzuatı ile uyum: Türk Ticaret Kanunu'na ek olarak VUK kapsamındaki saklama süreleri de hatırlanmalıdır. Yalnızca TTK'nın süresini baz almak bazen eksik kalabilir.