# MADDE 306
Komandit Şirket Türü Sözleşmeyle Belirlenir

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 306. maddesi, bir şirketin hukuki türünün nasıl tespit edileceğini belirler. Buna göre, ortakların şirketlerine koydukları isim veya kullandıkları “komandit” ibaresi tek başına belirleyici değildir. Şirketin gerçekten komandit şirket sayılabilmesi için, şirket sözleşmesinde komandite (sınırsız sorumlu) ve komanditer (sınırlı sorumlu) ortak ayrımının açıkça yapılmış ve bu ortakların sorumluluk rejimlerinin sözleşmeye işlenmiş olması gerekir. Eğer sözleşme incelendiğinde bu ayrım ortaya çıkmıyorsa veya komandit olduğu açıkça anlaşılamıyorsa, kanun koyucu şirketi kollektif şirket olarak kabul eder. Bu, pratikte çok önemli bir karinedir; çünkü kollektif şirkette tüm ortaklar şirket borçlarından dolayı sınırsız ve müteselsil sorumluyken, komandit şirkette yalnızca komandite ortaklar sınırsız sorumludur, komanditerler ise yalnızca koydukları sermaye oranında sorumludur. Madde, ticaret hayatında ortakların yanlış unvan seçimi nedeniyle doğabilecek hak kayıplarının önüne geçmeyi amaçlar. Ticaret sicili müdürlükleri de tescil başvurularında sadece unvana değil, sözleşme hükümlerinin bütününe bakar. Bu nedenle sözleşmede hangi ortağın komandite, hangi ortağın komanditer olduğu ve bunların sorumluluk sınırları açık ve net biçimde yazılmalıdır. Aksi takdirde ortakların gerçek niyeti ne olursa olsun, hukuken şirket kollektif şirket sayılır ve tüm ortaklar ağır bir sorumluluk altına girer.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki iki girişimci bir araya gelip “Doğu Anadolu Komandit Şirketi” adıyla bir şirket kurmak istiyor. Ortaklardan biri yatırımcı olarak yalnızca sermaye koyacak ve riskini sınırlamak istiyor; diğeri ise işi yönetecek ve sınırsız sorumlu olmayı kabul ediyor. Şirket sözleşmesini hazırlarken “Bu şirket komandit bir şirkettir” yazmak ve unvana “komandit” kelimesini koymak yeterli değildir. Sözleşmede, yatırımcı ortağın açıkça “komanditer ortak” olduğu ve sorumluluğunun yalnızca koyduğu sermaye ile sınırlı olduğu belirtilmelidir. Eğer bu ifade sözleşmede yer almazsa, ticaret sicili memuru tescil başvurusunu reddedebilir veya şirketi komandit olarak değil kollektif olarak tescil edebilir. Bu durumda yatırımcı ortak, aslında sınırlı sorumlu olmak isterken kendini şirketin tüm borçlarından sınırsız sorumlu bir kollektif ortak olarak bulur. Sicil işlemleri sırasında bu madde gereği sözleşme metni tek başına yeterli kabul edilir. SicilAI olarak şirket kuruluşlarında özellikle tavsiyemiz; komandit şirket sözleşmesi hazırlanırken mutlaka komandite ve komanditer ortakların adları, sermaye payları ve sorumluluk rejimlerinin açıkça yazılması ve tescil başvurusundan önce bu hususun bir hukuk danışmanına teyit ettirilmesidir. Ayrıca şirketin türü sonradan değiştirilmek istenirse, önce genel kurulda esas sözleşme değişikliği kararı alınması, ardından ticaret siciline yeni durumun tescil ettirilmesi gerekir. Bu süreçte de özellikle sorumluluk rejimine itiraz eden ortaklar olursa tür değişikliği daha da karmaşık bir hal alabilir. Bu madde, en baştan doğru ve eksiksiz bir sözleşme hazırlamanın, uzun vadede oluşabilecek telafisi güç mağduriyetleri engellediğini çok net şekilde ortaya koymaktadır.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Şirket unvanına “komandit” ibaresi koymakla yetinip, esas sözleşmede komandite ve komanditer ayrımına hiç yer verilmemesi en büyük teknik hatadır. Bu durumda şirket, kanunen kollektif şirket sayılır.
• Sözleşmede komanditer ortağın yönetim yetkisi veya temsil yetkisi olmaması gerekirken, bu konuda açık bir hüküm bulunmaması halinde şirketin türü tartışmalı hale gelir ve mahkemelerce kollektif olduğuna karar verilebilir.
• Komanditer ortak, adını şirket unvanına yazdırırsa veya sözleşmede sınırsız sorumlu olduğu izlenimi yaratacak ifadeler kullanırsa, sınırlı sorumluluk hakkını kaybedebilir.
• Tür değişikliği sonradan yapılmak istendiğinde, tüm ortakların oybirliğiyle karar alması gerekebilir; bu nedenle başlangıçta doğru türü seçmek ve sözleşmeyi titizlikle düzenlemek, ileride doğacak anlaşmazlıkların önüne geçer.