# MADDE 355
Şirket Tescilinde Tüzel Kişilik Kazanılması

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, bir sermaye şirketinin (örneğin limited veya anonim şirket) hukuki varlığının ne zaman başladığını ve tescil öncesinde yapılan işlemlerden kimin sorumlu olduğunu düzenler. Bir şirket, ancak ticaret siciline tescil edildikten sonra tüzel kişilik kazanır; yani sözleşme yapma, mal varlığı edinme veya dava açma gibi işlemleri kendi adına ancak tescil anından itibaren yapabilir. Tescil öncesi dönemde, şirket henüz hukuken doğmadığı için bu dönemde şirket adına işlem yapan ya da taahhütte bulunan kişiler (genellikle kurucular), bu işlemlerden şahsen ve tüm mal varlıklarıyla müteselsilen sorumlu olurlar. Ancak bu madde, kuruculara bir kurtuluş yolu sunar: Eğer işlemin "kurulacak şirket adına" yapıldığı açıkça belirtilmişse ve şirket tescil edildikten sonra üç ay içinde bu işlemi (veya taahhüdü) genel kurul kararıyla veya esas sözleşmede öngörülen şekilde kabul ederse, borçtan yalnızca şirket sorumlu olur ve kurucular devreden çıkar. Üçüncü fıkra ise şirketin kabul etmediği işlemlerin bedelini (kuruluş giderleri, noter masrafları vs.) kurucuların üstlenmesini ve bu giderleri pay sahiplerinden geri isteyememesini hükme bağlar.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir limited şirket kuruyorsunuz. Şirket sözleşmesini noterde imzaladınız, ancak henüz ticaret sicile başvuru aşamasındasınız. Bu arada size ucuz bir işyeri kiraladılar; hemen kira sözleşmesini "kurulacak XY Ltd. Şti. adına" imzaladınız. Bu madde sayesinde, şirketiniz tescil edilip tüzel kişilik kazandıktan sonra, şirket genel kurulu bu sözleşmeyi üç ay içinde kabul ederse, kira borcu doğrudan şirkete ait olur; şahsi mal varlığınız bu borçtan kurtulur. Ancak aynı süreçte, sizin adınıza yazılan elektrik faturası veya sözleşmede “kurucu kişi” olarak imza attığınız bir durum varsa, bu madde kapsamında değilsiniz — o işlemlerden kişisel olarak sorumlu kalırsınız. Ayrıca şirketin tescil edilmesi hiç gerekmez; eğer kuruluştan vazgeçerseniz, o ana kadar yapılan tüm masraflar (müşavir ücreti, kira depozitosu, reklam giderleri) size ve diğer kuruculara ait olur. SicilAI platformunda sıkça karşılaştığımız bir durum da, kurucuların tescil öncesinde adres veya banka hesabı açtırırken kendi adlarını kullanıp sonra “şirket adına yaptık” diyerek giderleri şirkete aktarmak istemeleridir; bu maddeye göre bu mümkün değildir, çünkü karşı tarafın işlemi şirket adına yapıldığını bilmesi gerekir.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Açıkça belirtme şartı: “Kurulacak şirket adına” ibaresi yazılı sözleşmede veya yazışmada açıkça yer almalıdır. Sözlü veya zımni ifadeler sorumluluğu kurucudan şirkete geçirmez.
• Üç aylık süre kaçırılırsa: Şirket tescil edildikten sonra bu sözleşmeleri kabul kararı alınmazsa, kurucular şahsen sorumlu olmaya devam eder. Kabul kararının noter tasdikli genel kurul kararı veya yönetim kurulu kararıyla zamanında sicile bildirilmesi gerekir.
• Kuruluş giderlerinin rücu edilememesi: Şirketin kabul etmediği hiçbir gider kurucular tarafından sonradan şirketten veya diğer pay sahiplerinden istenemez. Bu yüzden tescil öncesi yapılan harcamalar için mutlaka "ileride şirket tarafından onaylanması şartıyla" ibaresi yazılmalıdır.
• Müteselsil sorumluluk: Birden fazla kurucu varsa, her biri borcun tamamından sorumludur; borçlu alacaklı, borcun tamamını dilediği kurucudan tahsil edebilir. İç ilişkide rücu hakkı saklıdır, ama bu üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.
• Sözleşmede taraf olmamak: Eğer tescil öncesi işlemlerde şirket elektronik imza veya mali mührü olmadığı için yapılmıyorsa, tüm belgelerde kurucuların "kaçıncı kurucu" sıfatıyla değil, "müstakbel şirket adına" hareket ettiğini yazmaları hukuki güvence sağlar.