# MADDE 356
Kuruluşta Mal Devri Genel Kurul Onayı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, yeni kurulmuş bir şirketin (anonim veya limited) tescil tarihinden itibaren ilk iki yıl içinde yapacağı bazı önemli mal ve işletme alımlarını sıkı bir denetime bağlıyor. Eğer şirket; bir işletmeyi veya bir taşınmaz, makine, araç gibi bir "aynı" (mal varlığı unsurunu), şirket sermayesinin onda birini aşan bir bedel karşılığında satın alacak ya da kiralayacaksa, bu işlem sıradan bir yönetim kurulu kararıyla yapılamaz. Sözleşmenin geçerli olabilmesi için iki temel şart vardır: genel kurulun açık onayı ve ticaret siciline tescil. Ayrıca bu onaydan önce, mahkeme tarafından atanacak bir bilirkişinin yapılacak işlemin değerini tespit etmesi ve resmî bir rapor hazırlaması gerekir. Bu düzenlemenin amacı, şirketin kuruluş döneminde ortakların veya kurucuların kendi malvarlıklarını şişirilmiş bedellerle şirkete devrederek hem diğer ortakları hem de alacaklıları zarara uğratmasını engellemektir. Kanun koyucu, şirket daha "olgunlaşmadan" yapılan bu tür ilişkili taraf işlemlerini şeffaflık ve dürüstlük ilkelerine bağlamıştır.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir anonim şirket kurdunuz ve şirketinizin kayıtlı sermayesi 10.000.000 TL olsun. Kuruluştan bir yıl sonra, şirketin faaliyet alanıyla ilgili bir üretim tesisi satın almak istiyorsunuz. Tesisin satıcısı da şirketinizde %40 payı olan bir ortak. Tesisin bedeli 2.000.000 TL. Bu bedel, sermayenin onda biri olan 1.000.000 TL'yi aştığı için madde devreye girer. Yönetim kurulu tek başına bu satışı onaylayamaz; önce şirketin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi'nden bir bilirkişi atanmasını talep etmelisiniz. Bilirkişi, tesisin gerçek değerini belirleyip raporunu sunar. Ardından genel kurulu toplayıp 421. maddenin öngördüğü toplantı ve karar nisaplarına uygun şekilde bu sözleşmeyi onaylatmanız gerekir. Genel kurulda onay çıkarsa, sözleşme ve onay kararı birlikte ticaret siciline tescil ve ilan edilmelidir. Ancak o zaman sözleşme geçerli hale gelir. Eğer bu süreç izlenmezse, satış bedeli için yaptığınız ödemeler dâhil tüm tasarruf işlemleri geçersiz sayılır. SicilAI olarak bu maddenin özellikle şirket kuruluşunu takip eden ilk iki yılda yapılacak gayrimenkul veya işletme devirlerinde en çok gözden kaçan düzenlemelerden biri olduğunu hatırlatmak isteriz.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Genel kurul onayı alınmadan sözleşmenin imzalanması: Bu durumda sözleşme baştan itibaren geçersizdir; taraflar birbirinden ifayı isteyemez, yapılan ödemeler sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri istenebilir.
• Bilirkişi raporu alınmadan genel kurula gidilmesi: Mahkemece atanmış bir bilirkişinin değerlemesi olmadan alınan genel kurul kararı, usul eksikliği nedeniyle geçersizlik riski taşır.
• Tescil ve ilan şartının unutulması: Genel kurul onayı tek başına yeterli değildir; sözleşmenin tescil edilmesi ve ilan edilmesi de zorunludur. Tescil yapılmayan sözleşme üçüncü kişilere karşı hüküm doğurmaz ve geçerlilik kazanmaz.
• "Sermayenin onda biri" eşiğinin yanlış hesaplanması: Bu eşik, sözleşme bedeli ile şirket sermayesi arasındaki orana göre belirlenir. Dolaylı devirler veya takaslı işlemlerde bu oranın doğru tespit edilmemesi sıkça karşılaşılan bir hatadır.
• İstisnaların göz ardı edilmesi: Şirketin esas işletme konusunu oluşturan bir malın devralınması veya cebri icra yoluyla edinilen işletme ve aynılar bu maddenin kapsamı dışındadır. Bu istisnalara dayanılarak yapılan işlemler için genel kurul onayı ve bilirkişi raporu aranmaz.