# MADDE 363
Yönetim Kurulu Üyeliği Boşalması Geçici Seçim

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 363. maddesi, anonim şirketlerde yönetim kurulu üyeliğinin herhangi bir sebeple boşalması durumunda nasıl hareket edileceğini düzenler. Öncelikle şunu bilmek gerekir: Bu madde, 334. maddeye (kurucu ortakların veya belirli grupların sahip olduğu imtiyazlı üyelik hakları) tabi durumları saklı tutar. Yani esas sözleşmede belirli bir gruba veya pay sahibine yönetim kurulu üyeliği seçilme hakkı tanınmışsa, boşalan üyeliğe bu kurala uygun kişi seçilmelidir.

Genel kural şudur: Eğer bir yönetim kurulu üyesi istifa eder, vefat eder, görevden alınır veya başka bir sebeple boşluk oluşursa, yönetim kurulu bu boşluğu doldurmakla yükümlüdür. Yönetim kurulu, kanuni şartları taşıyan birini geçici olarak üyeliğe seçer ve bu seçimi ilk genel kurulun onayına sunar. Seçilen bu geçici üye, genel kurulun onayına kadar görev yapar. Genel kurul onaylarsa, geçici üye, kendisinden önceki üyenin (selefinin) kalan süresini tamamlar. Yani yeni bir dönem başlamaz; süre, boşalan üyenin görev süresinin devamı niteliğindedir.

Maddenin ikinci fıkrası ise kendiliğinden sona erme hallerini düzenler. Bir yönetim kurulu üyesi hakkında iflas kararı verilirse, ehliyeti kısıtlanırsa (örneğin vesayet altına alınırsa) veya üyelik için kanunda ya da esas sözleşmede aranan nitelikleri (örneğin hisse sahipliği şartı) kaybederse, bu kişinin üyeliği hiçbir işleme ve genel kurul kararına gerek olmaksızın sona erer. Bu durumda derhal 1. fıkradaki geçici seçim mekanizması devreye girer.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Diyelim ki bir anonim şirketin üç üyeli yönetim kurulunda görevli ortaklardan biri istifa etti. Şirketin ticaret sicilinde tescil edilmiş haliyle hâlâ üç üye görünür, ancak fiilen üye sayısı ikiye düşmüştür. Kanuna göre şirketin yönetim kurulu toplanıp, genel kurulun onayına sunulmak üzere yeni bir üye seçmelidir. Bu seçim, genel kurulun ilk toplantısına kadar geçerlidir. Yönetim kurulu bu geçici seçim kararını derhal ticaret siciline tescil ettirmelidir. Aksi halde şirketi temsil edenlerin yetkisi konusunda üçüncü kişiler nezdinde belirsizlik yaşanır.

İflas, kısıtlama veya nitelik kaybı durumunda ise üyelik kendiliğinden biter. Örneğin şirket esas sözleşmesi "yönetim kurulu üyelerinin en az 100 paya sahip olması gerekir" diyorsa ve bir üye paylarını devrederek bu niteliği kaybederse, üyeliği sona erer. Şirket yönetimi bunu tespit ettiğinde, genel kurulu beklemeden geçici üye seçmeli ve durumu sicil müdürlüğüne bildirmelidir. SicilAI olarak, bu tür geçici seçim kararlarında noter onaylı yönetim kurulu kararının ve ilgili belgelerin eksiksiz hazırlanmasının, tescil sürecinin hızlanması açısından kritik olduğunu hatırlatırız.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Genel kurul onayının unutulması: Geçici seçilen üye, ilk genel kurulda onaya sunulmazsa veya onaylanmazsa, bu kişinin görevi belirsiz kalır ve şirket yönetimi hukuken sakat bir duruma düşer. Onaylanmama hâlinde yeni bir seçim yapılmalıdır.
• Tescil ve ilan gecikmesi: Yönetim kurulu üyeliğindeki değişiklik ticaret siciline zamanında tescil edilmezse, şirket yetkililerinin temsil yetkisi konusunda iyi niyetli üçüncü kişilere karşı savunma zayıflar; ayrıca idari para cezası gündeme gelebilir.
• 334. madde kapsamındaki imtiyazların göz ardı edilmesi: Esas sözleşmede belirli bir pay grubuna üye seçme hakkı tanınmışsa, bu hakka aykırı şekilde genel kurul dışı geçici seçim yapılması, seçimin butlanına yol açabilir.
• Kendiliğinden sona erme hâllerinin tespitinde gecikme: İflas veya ehliyet kısıtı gibi durumlar mahkeme kararıyla kesinleştikten sonra üyelik sona erer. Şirketin bu kararı öğrenmesine rağmen harekete geçmemesi, yönetimde boşluk oluşmasına ve alınan kararların geçerliliğinin tartışmalı hâle gelmesine neden olur.