# MADDE 386
Elden Çikarilamayan Paylarin Itfasi

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

Bu madde, Türk Ticaret Kanunu'nun 384 ve 385. maddeleri uyarınca şirket ortağına ait payların (hisselerin) kanunen elden çıkarılması (devredilmesi) gerektiği hâlde, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda devreye girer. Şöyle ki: Bazı durumlarda kanun, bir ortağın şirkette kalmasının sakıncalı olduğuna hükmeder ve paylarını belirli kişilere devretmesini zorunlu kılar. Eğer ortak bu payları süresi içinde satamaz veya devredemezse, şirket bu payları sermaye azaltımı yaparak doğrudan yok eder. Yani ortaklık sıfatı sona erer ve karşılığında kendisine payın gerçek değeri ödenir. Bu düzenleme, şirketin ortaklık yapısında ortaya çıkan hukuka aykırı veya istenmeyen durumları tasfiye etmek için getirilmiş zorunlu bir mekanizmadır. Madde metnindeki "hemen yok edilir" ifadesi, bu işlemin ertelenemeyeceğini ve şirketin genel kurulunun bu yönde karar almakla yükümlü olduğunu gösterir.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir anonim şirkette ortağın paylarının devri, örneğin kanuni bir engel nedeniyle zorunlu tutulmuş olabilir. Ortak bu devri yapmazsa, şirket yönetim kurulu süreci başlatır. Önce genel kurulda sermaye azaltımı kararı alınır; bu karar, şirketin esas sözleşmesinin ilgili hükmüne ve TTK'nın 473 ve devamı maddelerindeki sermaye azaltımı prosedürüne uygun olarak gerçekleştirilir. Alacaklıların korunması için kanunen öngörülen ilan ve süreçler tamamlandıktan sonra, azaltılan sermaye tutarına denk gelen paylar iptal edilir ve bu durum ticaret siciline tescil edilir. Sicil işlemleri sırasında mahkeme kararı veya genel kurul tutanağı gibi belgelerin eksiksiz sunulması gerekir. Uygulamada bu madde daha çok, bir ortağın şirkete zarar veren davranışları veya mevzuata aykırı pay sahipliği nedeniyle şirketten çıkarılması gereken durumlarda gündeme gelir. Şirket sahibi açısından bilinmesi gereken temel nokta şudur: Bu süreç, ortaklıktan çıkarma değil; payların sermaye azaltımı yoluyla itfasıdır. Yani ortak, payının karşılığını alır ancak şirketteki ortaklık hakkını kaybeder.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Sermaye azaltımına ilişkin genel kurul kararının usulüne uygun alınmaması (yanlış nisap, çağrısız toplantı vb.) hâlinde karar iptal edilebilir. Bu nedenle toplantı ve karar süreçlerinin TTK'ya tam uygun şekilde yürütülmesi gerekir.
• Alacaklıların korunmasına yönelik ilan süreleri ve bildirim yükümlülükleri atlanırsa, şirket yönetim kurulu üyeleri hukuken sorumlu tutulur. Alacaklıların itiraz süresi beklemeden tescil yapılmamalıdır.
• Payın gerçek değerinin doğru tespit edilmemesi, hem şirket hem de ortak açısından yeni uyuşmazlıklar doğurur. Bilirkişi raporu alınmadan değerleme yapılması risklidir.
• Elden çıkarılamayan payların "hemen" yok edilmesi emredici olduğundan, bu süreci geciktiren şirket yönetimi, hukuki yaptırımlarla karşılaşabilir. SicilAI olarak, bu tür zorunlu itfa süreçlerinde sürelerin takibi ve evrak yönetiminin titizlikle yapılmasını öneriyoruz.
• Ortaklardan birinin payının iptali, esas sözleşmede öngörülmemişse veya kanuni dayanak net değilse, mahkeme süreci doğabilir. Bu yüzden işlemin hukuki dayanağı olan 384 ve 385. maddelerdeki şartların gerçekleştiği ispatlanmalıdır.