# MADDE 388
Şirketin Kendi Paylarını Taahhüdü Yasağı

🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 388. maddesi, bir anonim şirketin kendi paylarını taahhüt edemeyeceğini hükme bağlar. "Taahhüt etmek", şirket kuruluşunda veya sermaye artırımında belirli sayıda pay için bedel ödemeyi üstlenmek anlamına gelir. Maddeye göre şirket, kendi kendisinin ortağı olamaz ve kendi paylarını satın alma sözü veremez. Bu yasak yalnızca doğrudan değil, dolaylı yollarla da delinemez. Üçüncü bir kişinin veya yavru şirketin (bağlı ortaklığın) kendi adına fakat ana şirket hesabına pay taahhüt etmesi de açıkça yasaklanmıştır. Bu hüküm, şirketin kendi paylarını taahhüt ederek sermaye yapısını yapay biçimde şişirmesini, alacaklıları yanıltmasını ve ortaklık yapısını manipüle etmesini önlemeyi amaçlar. Özellikle şirket kuruluşlarında ve sermaye artırımı süreçlerinde bu yasağa uyulmaması, ciddi hukuki sorumluluklar doğurur. Kanun koyucu, bu tür işlemleri yok sayarak, payların doğrudan kurucular veya yönetim kurulu üyeleri tarafından taahhüt edilmiş olduğunu kabul eder.

💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması

Bir limited veya anonim şirket kurulurken, kurucuların tamamının sermaye taahhüdünde bulunması zorunludur. Diyelim ki bir girişimci, kuracağı şirketin %100 ortağı olmak yerine, şirketin kendi adına bir pay taahhüdünde bulunmasını planlıyorsa bu madde devreye girer. Örneğin, (A) şirketi, (B) yavru şirketi üzerinden kendi paylarını taahhüt ettirmeye kalkışırsa, bu işlem geçersiz sayılır ve (B) şirketinin yönetim kurulu üyeleri bu payların bedelinden sorumlu tutulur. Aynı şekilde sermaye artırımında, yönetim kurulu üyeleri şirketin kendi paylarını taahhüt etmesine göz yummamalıdır. Ticaret siciline tescil işlemleri sırasında bu husus özellikle incelenir. Sicil müdürlükleri, kanuna aykırı taahhütlerde bulunulduğunu tespit ederse tescil talebini reddedebilir veya düzeltme isteyebilir. Bu nedenle, kuruluş veya sermaye artırımı süreçlerinde pay taahhütlerinin kimler tarafından yapıldığının ve bedelin gerçekte kim tarafından ödeneceğinin net biçimde ortaya konulması gerekir. Sicil işlemleri öncesinde hukuki danışmanlık almak ve güncel mevzuatı takip etmek büyük önem taşır. Bu noktada SicilAI platformu, şirket sahiplerinin ve yöneticilerin mevzuat değişikliklerini ve yükümlülüklerini anlaşılır dille takip etmelerine yardımcı olur.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler

• Kuruluşta kurucuların, kendi payları dışında şirket adına dolaylı taahhüt yapılmışsa, bu payların bedelini şahsen ödemek zorunda kalması riski. Kusurlu olmadığını ispat yükü kurucudadır; ispat edilemezse sorumluluk doğar.
• Sermaye artırımında yönetim kurulu üyelerinin, üçüncü kişiler üzerinden şirketin kendi paylarını taahhüt etmesine izin vermesi durumunda tüm üyelerin müteselsilen sorumlu hale gelmesi.
• Yavru şirketin ana şirketin paylarını taahhüt etmesi hâlinde, yavru şirketin yönetim kurulu üyelerinin pay bedellerini ödemekle yükümlü tutulması.
• Bu tür işlemlerin ticaret sicil memurluğunca tespiti hâlinde tescilin reddi veya iptal davalarıyla karşılaşılması; bu da şirketin itibarını ve mali yapısını olumsuz etkiler.
• Kusursuzluk ispatında sadece "bilmiyordum" demek yeterli değildir; taahhüdün kanuna aykırı olduğunu önleyecek tedbirlerin alınmadığını ve bu süreçte özen yükümlülüğünün ihlal edilmediğini belgelemek gerekir.