# MADDE 399
Denetçi Seçimi Görevden Alma Mahkemece Atama
Resmi Kanun Metni
(1) Denetçi, şirket genel kurulunca; topluluk denetçisi, ana şirketin genel kurulunca seçilir. Denetçinin, her faaliyet dönemi ve her hâlde görevini yerine getireceği faaliyet dönemi bitmeden seçilmesi şarttır. Seçimden sonra, yönetim kurulu, gecikmeksizin denetleme görevini hangi denetçiye verdiğini ticaret siciline tescil ettirir ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile internet sitesinde ilan eder.
(2) Denetçiden denetleme görevi, sadece dördüncü fıkrada öngörüldüğü şekilde ve başka bir denetçi atanmışsa geri alınabilir.
(3) Konsolidasyona dâhil olan ana şirketin finansal tablolarını denetlemek için seçilen denetçi, başka bir denetçi seçilmediği takdirde, topluluk finansal tablolarının da denetçisi kabul edilir.
(4) Şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi;
a) Yönetim kurulunun,
b) Sermayenin yüzde onunu, halka açık şirketlerde esas veya çıkarılmış sermayenin yüzde beşini oluşturan pay sahiplerinin,
istemi üzerine, ilgilileri ve seçilmiş denetçiyi dinleyerek, seçilmiş denetçinin şahsına ilişkin haklı bir sebebin gerektirmesi, özellikle de onun taraflı davrandığı yönünde bir kuşkunun varlığı hâlinde, başka bir denetçi atayabilir.
(5) Görevden alma ve yeni denetçi atama davası, denetçinin seçiminin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilanından itibaren üç hafta içinde açılır. Azlığın bu davayı açabilmesi için, denetçinin seçimine genel kurulda karşı oy vermiş, karşı oyunu tutanağa geçirtmiş ve seçimin yapıldığı genel kurul toplantısı tarihinden itibaren geriye doğru en az üç aydan beri, şirketin pay sahibi sıfatını taşıyor olması şarttır.
(6) Faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememişse, denetçi, yönetim kurulunun, her yönetim kurulu üyesinin veya herhangi bir pay sahibinin istemi üzerine, dördüncü fıkrada gösterilen mahkemece atanır. Aynı hüküm, seçilen denetçinin görevi red veya sözleşmeyi feshetmesi, görevlendirme kararının iptal olunması, butlanı veya denetçinin kanuni sebeplerle veya diğer herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi veya görevini yapmaktan engellenmesi hâllerinde de uygulanır. Mahkemenin kararı kesindir. (Ek iki cümle: 5/6/2017-KHK-691/8 md.; Aynen kabul: 31/1/2018-7069/8 md.) Kayyımlık görevi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından yürütülen şirketlerde faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememiş olması halinde denetçi, şirket yönetim kurulunun teklifi üzerine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonunun ilişkili olduğu Bakan tarafından atanır. Bakan bu yetkisini Fon Kuruluna devredebilir.
(7) Denetçinin mahkeme tarafından atanması durumunda, emsal dikkate alınarak, ücreti ile muhtemel giderler için mahkeme veznesine yatırılması gereken ön ödeme mahkemece belirlenir. Bunlara üç iş günü içinde itiraz edilebilir. Mahkeme kararı kesindir.
(8) Denetçi denetleme sözleşmesini, sadece haklı bir sebep varsa veya kendisine karşı görevden alınma davası açılmışsa feshedebilir. Görüş yazısının içeriğine ilişkin fikir ayrılıkları ile denetlemenin şirketçe sınırlandırılmış olması veya görüş yazısı vermekten kaçınma haklı sebep sayılamaz. Denetçinin sözleşmeyi feshi yazılı ve gerekçeli olmalıdır. Denetçi fesih tarihine kadar elde ettiği sonuçları genel kurula sunmakla yükümlüdür; bu sonuçlar 402 nci maddeye uygun bir rapor hâline getirilerek genel kurula verilir.
(9) Denetçi altıncı fıkra hükmüne göre fesih ihbarında bulunduğu takdirde, yönetim kurulu hemen, geçici bir denetçi seçer ve fesih ihbarını genel kurulun bilgisine, seçtiği denetçiyi de aynı kurulun onayına sunar.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
Bu madde, şirketlerde bağımsız denetçinin nasıl seçileceğini, hangi şartlarla görevden alınabileceğini ve denetçi seçilememesi hâlinde mahkeme veya diğer yetkili makamlar tarafından nasıl atama yapılacağını düzenler. Kısaca anlatmak gerekirse: Denetçiyi genel kurul seçer. Bu seçimin, denetimin yapılacağı faaliyet dönemi başlamadan yapılması şarttır. Seçimden sonra yönetim kurulu, bu durumu ticaret siciline tescil ettirip ilan etmekle yükümlüdür. Denetçi, sadece kanunda öngörülen hâllerde ve mahkeme kararıyla görevden alınabilir. Konsolidasyona tabi bir toplulukta ana şirketin denetçisi seçilen kişi, aksine bir karar yoksa topluluk denetçisi de sayılır. Şirketin merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesi, yönetim kurulu veya belirli oranda pay sahibinin talebi üzerine, denetçinin tarafsızlığına gölge düşüren haklı bir sebep varsa yeni denetçi atayabilir. Ayrıca faaliyet döneminin dördüncü ayına kadar denetçi seçilememişse; yönetim kurulu, üyeler veya pay sahipleri mahkemeden denetçi atanmasını isteyebilir.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Pratikte şirketlerin en sık karşılaştığı durum, genel kurulun zamanında toplanamaması veya denetçi adayı üzerinde uzlaşılamamasıdır. Örneğin bir limited şirketin ortakları arasında anlaşmazlık çıkar ve faaliyet döneminin dördüncü ayı gelir; bu durumda mahkemeden denetçi atanması talep edilebilir. Mahkeme, denetçinin ücretini ve gider avansını belirler; bu karar kesindir. Ayrıca denetçi seçimi yapıldıktan sonra yönetim kurulu, bu seçimi gecikmeksizin ticaret siciline tescil ettirmeli ve Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ile internet sitesinde ilan etmelidir. Bu ilanı yapmayan yönetim kurulu, hem idari para cezasıyla karşılaşabilir hem de denetçinin göreve başlama sürecini uzatarak şirketi hukuki risk altına sokar. SicilAI olarak önerimiz: denetçi seçiminin genel kurul gündemine mutlaka alınması, tescil ve ilan süreçlerinin takvimlere bağlanarak takip edilmesidir.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- Denetçi seçiminin faaliyet dönemi bitmeden yapılmaması ve dördüncü ayın kaçırılması, mahkemece atama sürecini zorunlu kılar; bu da şirkete ek maliyet ve zaman kaybı getirir.
- Seçim sonrası tescil ve ilan yükümlülüğünün unutulması, yönetim kurulu üyeleri için hukuki sorumluluk doğurur.
- Azlık davası açmak isteyen pay sahiplerinin, genel kurulda karşı oy kullanıp tutanağa geçirtmemiş olması ve en az üç aydır pay sahibi bulunma şartını sağlamaması durumunda dava hakkı kaybedilir.
- Denetçinin sözleşmeyi feshi ancak haklı sebebe dayanmalıdır; görüş ayrılıkları veya denetimin sınırlandırılması haklı sebep sayılmaz. Geçersiz fesih, denetçiyi tazminat sorumluluğuyla karşı karşıya bırakabilir.
- Mahkemece atanan denetçiye yapılacak ödemelerin eksik veya geç yatırılması, denetim raporunun zamanında hazırlanamamasına ve genel kurulun kabul edilebilir finansal tablo olmadan toplanmasına yol açabilir.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.