# MADDE 40
Ticaret Sicili Tescil Ve Unvan Bildirim Rehberi
Resmi Kanun Metni
(1) Her tacir, ticari işletmenin açıldığı günden itibaren onbeş gün içinde, ticari işletmesini ve seçtiği ticaret unvanını, işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirir.
(2) (Değişik:28/1/2021-7263/22 md.) Gerçek kişi tacir ile tüzel kişi tacir adına imzaya yetkili olanların imzaları, kamu kurum ve kuruluşlarınca veri tabanlarında tutulan imza verilerinden elektronik ortamda temin edilerek merkezi ortak veri tabanındaki sicil dosyasına kaydedilir. Kamu kurum ve kuruluşlarının veri tabanlarında imza kaydının bulunmaması halinde, imzaya yetkili kişilerin imza beyanlarının ticaret sicili müdürlüğüne verilmesinin usul ve esasları ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.
(3) Merkezi Türkiye’de bulunan ticari işletmelerin şubeleri de bulundukları yerin ticaret siciline tescil ve ilan olunur. Ticaret unvanına ve imza örneklerine ilişkin birinci ve ikinci fıkra hükümleri bu işletmelere de uygulanır. Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça merkezin bağlı olduğu sicile geçirilen kayıtlar şubenin bağlı bulunduğu sicile de tescil olunur. Ancak, bu hususta şubenin bulunduğu yer sicil müdürlüğünün ayrı bir inceleme zorunluluğu yoktur.
(4) Merkezleri Türkiye dışında bulunan ticari işletmelerin Türkiye’deki şubeleri, kendi ülkelerinin kanunlarının ticaret unvanına ilişkin hükümleri saklı kalmak şartıyla, yerli ticari işletmeler gibi tescil olunur. Bu şubeler için yerleşim yeri Türkiye’de bulunan tam yetkili bir ticari mümessil atanır. Ticari işletmenin birden çok şubesi varsa, ilk şubenin tescilinden sonra açılacak şubeler yerli ticari işletmelerin şubeleri gibi tescil olunur.
🔍 Bu Madde Ne Anlama Geliyor?
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 40. maddesi, bir tacirin (şahıs şirketi sahibi veya anonim/limited şirket gibi tüzel kişiliklerin) ticari hayata adım attığı andan itibaren uyması gereken ilk ve en kritik bürokratik yükümlülüğü düzenler: ticaret siciline tescil. Madde diyor ki; bir işletme açıldığı günden itibaren en geç 15 gün içinde, işletmenin merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret siciline kayıt yaptırılmalı ve işletmenin seçtiği ticaret unvanı ilan edilmelidir. Bu süre, işletmenin fiilen faaliyete başladığı tarihten itibaren işler.
İkinci fıkra, imza süreçlerini modernize etmiştir. Artık gerçek kişi tacirin veya tüzel kişi tacir adına imza yetkisi olanların ıslak imza beyannameleri ile noterliğe gitmesi yerine, imza verilerinin kamu kurumlarındaki veri tabanlarından (örneğin e-Devlet veya kimlik paylaşım sistemlerinden) elektronik ortamda temin edilerek merkezi ortak veri tabanındaki sicil dosyasına işlenmesi esastır. Bu imkânın olmadığı istisnai durumlarda, imza beyanlarının müdürlüğe elden verilmesi usulü yine Ticaret Bakanlığı tebliğiyle belirlenir.
💡 Ticari Hayatta ve Sicil İşlemlerinde Uygulaması
Diyelim ki bir şirket kurdunuz ve vergi dairesine başvurdunuz. Şirketinizin tescili, yalnızca vergi kaydının açılmasından ibaret değildir. Bu madde gereği, faaliyete geçtiğiniz tarihten itibaren 15 gün içinde ticaret sicil müdürlüğüne giderek ya da SicilAI gibi dijital platformlar üzerinden başvuru yaparak işletmenizi ve unvanınızı tescil ettirmeniz gerekir. Uygulamada bu süre kaçırılırsa, şirket tescil edilmemiş sayılır ve "tacir sıfatı" kazanılamaz; bu da iflasa tabi olma, ticari defter tutma gibi hak ve yükümlülüklerin başlangıcını etkiler.
Şubeler için farklı bir prosedür işler. Merkezi Türkiye'de olan bir işletmenin şubeleri, bulundukları yerin ticaret siciline tescil edilmelidir. Merkezin siciline kaydedilmiş bilgiler, şubenin siciline de işlenir. Burada yükümlülük merkezdedir ama yetki şubenin bulunduğu yerdeki müdürlüktedir. Merkezi yurt dışında olan bir şirketin Türkiye'deki şubesi ise, kendi ülkesindeki unvan korunmakla birlikte, yerli bir işletme gibi tescil edilir. Ayrıca, bu yabancı şirketin Türkiye'deki şubesi için mutlaka Türkiye'de yerleşik, tam yetkili bir ticari mümessil atanması gerekir. Unutulmamalıdır ki; şube açılışlarında da unvan ve imza örnekleri zorunludur.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Riskler
- 15 günlük sürenin kaçırılması: En yaygın hatadır. İşletmenin açılış tarihinden itibaren 15 gün geçtikten sonra yapılan tescil başvuruları, idari para cezasına ve tescile kadar geçen sürede işlemlerin geçersiz sayılması riskine yol açar.
- İmza yetkililerinin eksik veya hatalı beyanı: Elektronik ortamda temin edilemeyen imzalar için müdürlüğe sunulacak imza sirkülerinde yanlış yetki sınırı belirtilmesi, ileride şirket adına atılan imzaların geçersizliği ve hukuki ihtilaflara neden olur.
- Şube-merkez uyumsuzluğu: Şubenin bulunduğu yerde yalnızca kısmi tescil yapılıp merkezin kayıtlarının tam aktarılmaması, ticari unvan korumasını zayıflatır ve yetkisiz işlem görünümü yaratır.
- Yabancı şirkette mümessil atanmaması: Türkiye'deki şubenin tam yetkili bir mümessilinin bulunmaması, şubenin tüm işlemlerinin askıya alınmasına ve şirketin tüzel kişiliğini ispat edememesine neden olur.
Bu İşlemi mi Yapıyorsunuz?
Tescil işlemlerinizde zaman kaybetmeyin. Yapay zeka ile evraklarınızı saniyeler içinde test edin.
Yapay Zeka Motorunu Çalıştırİşlemleriniz %100 güvenli ve KVKK uyumlu olarak gerçekleştirilir.